را بيازمايد كه از اين عمر و رشتهء زندگى چه بهره مىگيرند ، چه قسم بيرون مىآيند ، چگونه پاك و خالص مىشوند ؛ چون تمام اين اشكال و صور در آتشگردان گردون تبديل به خاكستر مىشود و اين طراوت و جمال تبديل به صورتهاى كريهه و مناظر عجيبه مىگردد ، زمين سر سبز به صورت بيابان خشك و لمْ يَزرعْ در مىآيد . خدا در اين ميانه امتحان مىكند كه كدام فرد در اين گيرودار و جلوه‌هاى فريبنده و دامهاى گسترده گول نمىخورد ، و از قوانين فطرت و عقل و اخلاق فاضله و عمل صالح و ايمان به آفريدگار اين عالم غريب و عبوديّت در پيشگاه مقدّس او كه از صورت و شكل و رنگ و بو بيرون است تجاوز نمىكند ، و از انفاق و ايثار كه لازمهء توجّه به واقعيّت است دريغ نمىنمايد ، و دل به اين رنگ و آن بو نميدهد كه با از بين رفتن آنها دل هم تباه شود و در ديار هلاك مدفون گردد . أمير المؤمنين عليه السّلام در ضمن خطبهء 155 از « نهج البلاغه » مىفرمايد : فَمَنْ شَغَلَ نَفْسَهُ بِغَيْرِ نَفْسِهِ تَحَيَّرَ فِى الظُّلُمَاتِ ، وَ ارْتَبَكَ فِى الْهَلَكَاتِ ، وَ مَدَّتْ بِهِ شَيَاطِينُهُ فِى طُغْيَانِهِ ، وَ زَيَّنَتْ لَهُ سَيِّىءَ أَعْمَالِهِ ؛ فَالْجَنَّةُ غَايَةُ السَّابِقِينَ ، وَ النَّارُ غَايَةُ الْمُفَرِّطِينَ . « 1 » « كسى كه در اين دنيا از اصلاح نفس خود غافل گردد و به غير خود مشغول شود ( خواه به افساد غير يا به اصلاح ) چنين كسى در

--> ( 1 ) « شرح نهج البلاغهء » عبده ، مطبعهء عيسى البابى الحلبىّ مصر ، ج 1 ، ص 286