توضيح واضح درباره مفاد حديث داعى ما به اين امر ( توضيح واضح ) چشم پوشى عده ايست از لازمهء حق كه اعتراف به حق در مفاد حديث نموده‌اند ( 1 ) هنگاميكه آن را چون آفتاب تابان روشن و درخشان يافته يا با ما در پذيرش آن اظهار هم آهنگى كرده‌اند ( 2 ) و آنچه لازمهء اين حقيقت است اينست كه پس از آنكه خلافت رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله براى مولاى ما أمير - المؤمنين عليه السّلام ثابت و مبرهن گشت لازمهء لا ينفك آن بلا فصل بودن است همانطور كه سيره بدين جاريست اگر پادشاهى يكى از نزديكان مورد علاقه خود را بولايت عهد خود منصوب نمايد و يا كسى كه هنگام مردنش كسى را وصى خود قرار دهد و هر دو گواهانى بر اين امر بگيرند در اين صورت آيا آن گواهان يا غير آنها ممكن است احتمال بدهند كه : ولايت عهد كسي كه از طرف پادشاه تعيين شده ، يا وصايت وصى كه از طرف شخص وصيت كننده تعيين شده ، بعد از گذشتن مدتى طولانى پس از مردن آن پادشاه يا آنشخص وصيّت كننده تحقق خواهد يافت ؟ يا بعد از قيام كسان ديگر بتصدى آنمقام يا آن وصايت كه در حين برقرارى امر ولايت عهد و يا بيان وصيت نامى از آنها برده نشده ؟ ! و آيا معقول است كه با تصريح و تعيين جانشين از طرف پادشاه يا وصى از طرف موصى ، مع الوصف مردم بيايند و ديگرى را براى تصدى مقام سلطنت بعد از آن پادشاه و يا براى اجراء مقاصد وصيت كننده انتخاب كنند ! و كسانى براى بدست گرفتن اين امور قيام نمايند ، بمانند موردى كه شخص بدون وصيت مرده و يا پادشاهى بدون تعيين جانشين از دنيا رفته ؟ ! ! نه چنين نيست ! كسى چنين اعتقادى و چنين كارى نميكند مگر آنكه از حق آشكار و صريح منحرف شود و از راى خردمندان سر باز زند .

--> ( 1 ) بصفحات 383 - 385 مراجعه نمائيد . ( 2 ) بشرح مواقف ج 3 ص 271 و « مقاصد » ص 290 و « صواعق » ص 26 و « سيرة الحلبيه » ج 3 ص 303 مراجعه نمائيد .