الشيخ الأميني ( مترجم : جمعي از مترجمين )

171

الغدير ( فارسي )

هفتهزار و پانصد و پنجاه و چهار نفرند ، و از جمله چيزهائى كه گفتار ابى زرعه را تأييد مىكند مندرجات در صحيحين است از قول كعب بن مالك در داستان تبوك كه گويد : مردم بسيارى حضور داشتند كه در دفترى آنها را نميتوان بشمار درآورد و در آنچه كه خطيب بسند صحيح از ثورى نقل و ثبت نموده چنين است : آنها كه على عليه السّلام را بر عثمان مقدم بدارند در واقع به دوازده هزار نفر نسبت ناروا داده‌اند كه همگى از اشخاصى بودند كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله هنگام وفات خود از آنها راضى بود ، نووى گويد : اين سخن مربوط به دوازده سال بعد از وفات پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله است يعنى پس از آنكه در عهد خلافت ابى بكر در قضيه ردّه و فتوحات مسلمين بسيار از كسانى كه نامهاى آنان ضبط نشده است از ميان رفته بوده‌اند و سپس در دوره خلافت عمر در ضمن فتحها و در طاعون عمومى و عمواس ( 1 ) و غير آن كسانى كه از شماره بيرون هستند مرده بوده‌اند و سبب پنهان ماندن نامهاى آنان اينست كه اكثر آنها در حجة الوداع حضور داشته‌اند . و خدا داناتر است . اه و چنان كه قبلا در ج 1 ص 30 اشعار شد : عدهء حاضر در حجة الوداع كه با رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله بودند يكصد هزار تن يا بيشتر بوده‌اند در اين صورت چگونه براى اين كتب ممكن بوده كه نام تمام اين گروه عظيم را ثبت و ضبط نمايند ؟ ! اصولا از مجراى طبيعى خارج است كه بنام و شرح حال اين جمعيت بطور كامل احاطه و تسلط يافت ، چه بيشتر اين گروه در صحراها و كوهسارها و مناطق متفرقه پراكنده بودند و در مجامع و شهرها مراوده و آمد و رفتى نداشتند مگر براى مقاصد خاص كه احيانا در مواقع اتفاقى براى بدست آوردن حوائجى در آنمجامع حاضر ميشدند و صحبت و روايتى را درك مىنمودند و در آنگونه مواقع ديوان محاسبه و دفاترى نبود كه نام هر كه وارد و خارج مىشود ثبت و ضبط گردد و احوال آنان بررسى شود .

--> ( 1 ) شهرى است در شش ميلى رمله بر مسير بيت المقدس و بيمارى طاعون در سال 18 هجرى ابتدا از آنجا شروع شد و سپس در سرزمين شام منتشر گشت و در نتيجه گروه بسيار و جمع بيشمارى از صحابه تلف شدند .