امّا شبهاتى كه در پيرامون اين آيه وارد شده است : اوّل - آنكه مراد از اراده ، ارادهء تشريعيّهء خداست يعنى خدا اراده كرده است كه به وسيلهء امر و نهى و وعد و وعيد و تشريع احكام و سنن شما را به مقام طهارت برساند و بنابراين طهارت مستند به افعال آنها خواهد بود در اثر پيروى از احكام خدا ، مثل آنكه مىفرمايد : ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ « 1 » . « خدا نخواسته است كه به واسطهء احكام دينى شما را در مضيقه و تنگى بيفكند بلكه اراده كرده است كه شما را پاك و منزّه كند و نعمتش را بر شما تمام كند » ، و بنابراين از آيه تطهير استفادهء عصمت نخواهد شد . اين شبهه صحيح نيست چون اگر مراد از ارادهء تطهير ، ارادهء تشريعيّه بود اين اختصاص به اهل بيت نداشت بلكه ارادهء تشريعيّهء او شامل تمام مسلمين بلكه تمام افراد بشر مىشود . حكم و قانون و امر و نهى براى همهء آنهاست و ارادهء طهارت و رفع قذارت به وسيلهء جعل قانون نسبت به همه عموميّت دارد ، و سابقا ذكر كرديم كه آيه با انّما شروع شده و از آن حصر استفاده مىشود يعنى منحصرا خدا دربارهء اهل بيت ارادهء تطهير كرده است و البتّه اين اراده تكوينيّه خواهد بود و آن مستلزم عصمت است ، مانند آنكه دربارهء مريم مىفرمايد : وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ . « 2 » « و زمانى كه فرشتگان گفتند : اى مريم خدا تو را برگزيده و پاك و منزّه قرار داده و برگزيده از ميان زن‌هاى جهان » . معلوم است كه اين پاكى در اين آيه پاكى ذاتى قبل از عمل است نه پاكى مسبّب و معلول از عمل و بعد از عمل ، بلكه ميتوان گفت : آيه تطهير ( انّما يريد اللّه ) در ارادهء تكوينيّه و استفادهء عصمت از اين آيه صريح‌تر است چون ممكن است احتمال داده شود كه طهارت مريم طهارت حاصل از امر و نهى و تشريع بوده است گر چه اين احتمال خلاف ظاهر است ، لكن خلاف نصّ و خلاف صراحت نيست ، امّا در

--> ( 1 ) سورهء مائده : 5 - آيه 6 . ( 2 ) سورهء آل عمران 3 - آيه 42 .