السيد محمد حسين الطهراني
200
امام شناسى (فارسى)
مشمئزّ مىگردد ، و در فارسى كثافت و آلودگى و پليدى را گويند . گاهى از اوقات اين پليدى به حسب ظاهر است مانند پليدى خوك در قول خداوند عزّ و جلّ كه مىفرمايد : أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ ( سورهء انعام 6 - آيه 145 ) ، و گاهى از اوقات به حسب باطن است و آن همان كثافات معنوى است مانند كفر و شرك و شكّ به خداوند عزّ و جلّ و كردار ناشايسته و اخلاق ناپسنديده چنان كه فرمايد : وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ ( سورهء توبه 9 - آيه 125 ) . « و امّا آن كسانى كه در دلهاى آنان مرض است نزول سورهء قرآن موجب زيادى كثافت نفس و پليدى روان آنها مىگردد و پليدى تازه بر روى پليدى سابق نفس آنان وارد مىكند و در حال كفر جان مىدهند » . و على اىّ حال اين پليدى معنوى يك نوع اثر شعورى و ادراك نفسانى از تعلّق قلب است به اعتقاد باطل و يا عمل زشت و قبيح ، چون اصل معنى رجس و حقيقت ريشه و مادّهء آن همان تزلزل و اضطراب و حركت و نوسان است و تمام اعتقادهاى باطل و يا اعمال قبيحه از اضطراب نفس و عدم اطمينان سرچشمه مىگيرد ، بنابر اين از بين بردن رجس ، از بين بردن اضطراب و نوسان روحى و شكّ و ترديد و در نتيجه از بين بردن اعتقادات باطل و اخلاق زشت و ملكات رديّه و پست و بالأخره اعمال ناپسند و ناشايسته خواهد بود . و چون طهارت در مقابل قذارت ، و تطهير اهل بيت ملازم با زدوده شدن كثافات روحى و اخلاقى و گناه است ، بنابر اين با جمله و يطهّركم تطهيرا مىرساند كه هر صفت نيك و هر ملكهء نيكو و هر عقيدهء پاك و هر كردار پسنديده جايگزين آن مراتب از قذارت خواهد شد ، يعنى به جاى شكّ ، ملكهء يقين و اطمينان ، و به جاى بخل و حسد و حقد و كينه و شخصيّتطلبى و جاهپرستى و مال اندوزى و رياست طلبى ، ملكهء انفاق و ايثار و گذشت و عفو و اغماض و خداپرستى و خدا دوستى و ذلّ عبوديّت در مقابل عظمت حضرت ربّ الارباب خواهد نشست ، و آن همان ملكهء عصمت است كه از آيه استفاده مىشود . بنابراين چون به ارادهء الهيّه نفس اهل بيت منزّه و مبرّاى از هرگونه عيب و كدورت معنوى شده است ملكات و اخلاق آنها كه قواى نفس محسوب مىشوند به دنبال طهارت نفس نيز پاك و منزّه خواهد بود و به دنبال ملكات و اخلاق ، اعمال آنها كه زائيدهشدهء اخلاق و ملكات و نيّات آنهاست صالح و پسنديده خواهد بود ، بنابراين