السيد محمد حسين الطهراني
241
امام شناسى (فارسى)
معنى را رسانيد ، چون امام سيطره بر نفوس و ملكوت موجودات دارد ، و با وجود اين ملكه ، تمام ارواح و نفوس و جان اعمال در مشهد امام و حضور ولايت است ، همچنانكه موجودات عالم طبيعت در نزد شخص بينا مشهود ، و در نزد شخص نابينا غائب است . در نزد افرادى كه به مرحلهء امامت هنوز نرسيدهاند گرچه ملكوت بسيارى از اعمال و اقوال و نفوس منكشف گردد ، و در اثر تقوى و عبادت و مخالفت و مجاهده با نفس امّاره تا اندازهاى اين معنى روشن شود ، ولى سيطرهء كلّى به تمام ارواح و نفوس و هدايت آنان هر يك را به نوبه و به قدر ظرفيّت خود به كمال خود نخواهد بود ؛ ولى همين درجه از روشنائى همان روشنائى چشم قلب است ، كه در ساير افراد نيست ، ليكن در امام اين چشم به اندازهاى قوّى و تيزبين شده است كه چيزى از ملكوت در هر آن و هر مكان از او مختفى نيست . مسئله 6 : علم امام به نيازهاى بندگان مسئله ششم : امام به جميع امورىكه بندگان در امر معاش يا در امر معاد به دو محتاجند عالم است ، چون بنا بهفرض ، امام نفوس را از ملكوت آنان هدايت بهحقّ مىكند ؛ و آنانرا به كمال خود مىرساند ؛ بنابراين چگونه ممكن است كه خود او نسبت به ما يحتاج عباد در امور تكاملى آنها جاهل باشد ، و اين خاصّه نيز از آيات قرآن كه يَهْدُونَ بِأَمْرِنا ، و افضليّت مقام امامت از نبوّت طبق مفاد خطاب حضرت حقّ به ابراهيم خليل روشن شد . و علاوه چون فعل و قول امام منطبق بر حقّ به تمام معنى الكلمه است ، و در مقام عبوديّت و تقرّب ، امام پا به مرحلهاى گذارده ، كه خود خدا در وجودِ او آمر و ناهى خواهد بود ، و فعل امام عين وَحى خداست ، بنابراين همانطور كه بر خدا ما يحتاج عباد پوشيده نيست ، بر امام كه مجلاى أتمّ و مجراى كاملهء افاضات حضرت احديّت به موجودات است ، اين امر مخفى نيست ؛ بلكه علم امام عين علم خدا بوده و تفاوتى در اصل معنى وجود ندارد . مسئله 7 : افضليت امام از افراد بشر در كمالات نفسانيّه مسئله هفتم : امام از تمام افراد بشر در فضائل نفسيّه ، و ملكات الهيّه بالاتر بوده ؛ و محالاست كه شخصى از امام در محاسن اخلاق و ملكات انسانى بهتر باشد ؛ چون بنا بهفرض ، راه خدا از راه مَلَكات و صفات نفس است ، و چون امام در اين مرحله از