--> - ايضاحات و تذييلات و تعليقات فراوان بر آن مسائل نوشته‌اند . بعد از آنكه بر اثر تاخت‌وتاز مغول و ويرانى بلاد مدّتها چراغ فلسفه و دانائى خاموش بود ، در دورهء صفويّه صدر الدّين محمّد بن إبراهيم شيرازى مشهور به آخوند ملّا صدرا دوباره آن را روشن ساخت ؛ چندانكه در دوره‌هاى بعد از مغول مىتوان او را « مجدِّد فلسفه » شمرد . ملّا صدرا موجِد و مؤسّس فلسفهء تازه‌اى نيست بلكه كار بزرگ او احياء و ترميم فلسفه‌اى است كه مدّتها متروك مانده بود . به اين معنى كه مباحث حكمتى و فلسفى كه در ادوار قبل از مغول به همّت بزرگانى أمثال فارابى و أبو على سينا و ابن رُشد اندُلسى و محيى الدّين بن العربىّ در ممالك وسيعهء اسلامى شايع شده و بر اثر هجوم مغول سالها متروك مانده بود ، بار دگر به همّت ملّا صدرا رواج يافت . هنر بزرگ ملّا صدرا در اينست كه در عهد صفويّه كه از نظر فلسفه دورهء انحطاط است و دوره‌اى است كه اساتيد به نامى در ميدان نبوده‌اند ، و به علاوه ظاهربينان و كوتاه فكران ، معارض فلسفه و حكمت بوده‌اند ؛ او به‌طورى به فلسفه لباس شرع پوشانيد و مسائل دينى و فلسفى را مطابق مقتضيات زمان با يكديگر توفيق داد كه فلسفه اعتبار يافت و رائج گشت . بنابراين اگر گفته مىشود كه آخوند ملّا صدرا موجِد فلسفهء تازه‌اى نيست ، اين نكته را هم بايد دانست كه معلّم معمولى و ساده‌اى هم نيست ؛ بلكه استاد ماهرى است كه فلسفهء مشّاء و حكمت محيى الدّين بن العربىّ و اصول شرع همه را در هم آميخته ، روشنائى حكمت را در چراغ تازه‌اى برافروخته است . بعد از آخوند ملّا صدرا اين چراغ خاموش نشد و در هر عهدى جماعتى سرگرم تعليم و تعلّم فلسفه بودند . مرحوم حاج ملّا هادى سبزوارى زماناً متعلّق به نسل پنجم بعد از آخوند ملّا صدراست ، و در اين فاصله سرآمد همهء مشتغلين به فلسفه بوده است . و درحالىكه چهار طبقه مدرّسين و حكمائى كه بين او و ملّا صدرا فاصله بوده‌اند فقط به تدريس و شرح و توضيح « أسفار » ملّا صدرا اشتغال داشته‌اند ، حاج ملّا هادى يك نوع تبرّز و تبحّرى داشته و تقريباً در