ما را به‌هيچ‌وجه راهى بدان مقام اعلى و ذِروهء أسنى نيست ، حتّى از نقطهء نظر مفهوم نيز نمىتوانيم بر خداوند ، اطلاق كلمهء وجود را بنمائيم . اين‌ها يك دسته هستند ، و در ميان متأخّرين هم هستند . بعضى از جماعتى هم كه قائل به اين‌گونه تنزيه هستند گرچه شيعه هستند و خودشان را هم از علماى بزرگ و طراز اوّل محسوب مىدارند و ليكن علَناً مكتبشان اين بوده است . من جملهء اين‌ها شيخ أحمد احسائى است كه از عباراتى كه در شرح زيارت جامعهء كبيره ( شرح الزّيارة ) نوشته است ظاهر مىشود كه اصولًا عقيده و مكتبش بر اين منهاج بوده است . در اوائل رسالهء « لقاء الله » مرحوم آية الله حاج ميرزا جواد آقا مَلِكىّ تبريزى قدّس اللهُ تربتَه ، آنجا كه مىفرمايد : « و خلاصهء سخن آنكه مَذاق طائفه‌اى از متكلّمين علماى اعلام مذاق اوّل است . آنان به ظواهر بعضى از اخبار استدلال نموده‌اند ، و آيات و اخبار و دعاهائى را كه وارد است و بر خلاف مذاق آنان دلالت دارد تأويل مىكنند . » در اينجا به خطّ آن مرحوم حاشيهء ذيل آمده است : « و اين مذاق ، صريح كلمات شيخ أحمد احسائى و تابعين اوست . ليكن آنها اخبار لقاء و معرفت را به وجه ثانى كه خواهد آمد تأويل مىنمايند ، و تمام اسماء و صفات را اثبات به مرتبهء مخلوق اوّل مىنمايند . بلكه ذات اقدس را منشأ انتزاع صفات هم نمىدانند ، و تنزيه صِرف مىنمايند - مِنْه عُفىَ عَنْه . » و برخى ديگر گفته‌اند : خداوند من جميع الوجوه مشابهت به موجودات دارد ؛ چه در ذاتش و چه در صفاتش و چه در افعالش . خداوند ربط با مخلوقات دارد و مخلوقات رابط با خدا دارند . و معنى ربط يك نوع يگانگى و مناسبت و مشابهتى است كه بين ذات علّت با ذات معلول ، و صفات علّت با صفات معلول ، و افعال علّت با افعال معلول موجود مىباشد .