الْمُوقِنِينَ . « 1 » و تفسير ما پيرامون آن در سورهء أنعام گذشت . و اين ، رؤيت قلبيّه مىباشد قبل از روز قيامت و دربارهء آن دسته از سرگرمان به دنيا و غافلان از لقاء خدا غير متحقّق است ؛ بلكه راجع به آنها و در حقّ آنها ممتنع مىباشد به جهت آنكه يقين براى ايشان امتناع دارد . قَوْلُه تَعالَى : ثُمَّ لَتَرَوُنَّها عَيْنَ الْيَقِينِ ، مراد از عين اليقين خود يقين است . و معنى اين‌طور مىشود : شما البتّه جحيم را بدون شائبه و ترديد خواهيد ديد ، و اين بواسطهء مشاهدهء آنست در روز قيامت . و دليل بر اين ، گفتار خداست پس از اين : ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ . پس مراد از رؤيت اوّل رؤيت آتش است قبل از روز قيامت ، و مراد از رؤيت دوّم رؤيت آنست در خود روز قيامت . و بعضى گفته‌اند : اوّل قبل از دخول در آتش است روز قيامت ، و دوّم بعد از دخول . و بعضى گفته‌اند : مراد از اوّل معرفت به آنست ، و مراد از دوّم مشاهدهء آن . و بعضى گفته‌اند : مراد از رؤيت پس از رؤيت ، اشاره است به استمرار و خلود در آن . و بعضى غير از اين‌ها گفته‌اند . و اين وجوه وجوهى است ضعيف . قَوْلُه تَعالَى : ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ ، ظاهر سياق آن مىباشد كه اين خطاب و همچنين خطابهاى متقدّمهء بر آن در اين سوره براى جميع مردم است ، از آن جهت كه در ميانشان كسانى وجود دارند كه با استعمال نعمتهاى پروردگارشان ، از ذكر خدا و از ياد خدا اشتغال به كثرات پيدا كرده و تكاثر و مباهات در كثرت‌جوئى و زيادت طلبى آنان را از ذكر خدا منصرف كرده است . و

--> ( 1 ) آيه 75 ، از سورهء 6 : الانعام : « و اى پيغمبر ! ما آن‌طور به إبراهيم ملكوت آسمانها و زمين را نشان مىدهيم تا آنكه از صاحبان يقين بوده باشد ! »