جليل و متكلّم نبيل و حكيم فلسفه خواندهء شيعه كه از تلامذهء حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام يعنى هِشام بن حَكَم است ، و در ابطال مذهب ثنويّه مىتوان از بهترين براهين و ادلّه آن را محسوب داشت ؛ ذكر كنيم : دكتر أحمد أمين مصرى در ضمن بحث خود از احوال و آراء هِشام بن حَكَم گويد : « وَ جاءَهُ رَجُلٌ مُلْحِدٌ فَقالَ لَهُ : أنَا أقولُ بِالاثْنَيْنِ ، وَ قَدْ عَرَفْتُ إنْصافَكَ . فَلَسْتُ أخافُ مُشاغَبَتَكَ ! فَقامَ هِشامٌ وَ هُوَ مَشْغولٌ بِثَوْبٍ يَنْشُرُهُ وَ قالَ : حَفِظَكَ اللَّهُ ! هَلْ يَقْدِرُ أحَدُهُما عَلَى أنْ يَخْلُقَ شَيْئاً لا يَسْتَعينُ بِصاحِبِهِ عَلَيْهِ ؟ ! قالَ : نَعَمْ ! قالَ هِشامٌ : فَما تَرْجو مِن اثْنَيْنِ ؟ ! واحِدٌ خَلَقَ كُلَّ شَىْءٍ أصَحُّ لَكَ ! فَقالَ الرَّجُلُ : لَمْ يُكَلِّمْنى بِهَذا أحَدٌ قَبْلَكَ ! » « 1 » « مرد ملحد و زنديقى نزد او آمد و گفت : من معتقد به دو اصل قديم ازلى هستم ، و انصاف تو را دريافته‌ام . و از آنكه احياناً بخواهى شرّى و فتنه‌اى انگيزى من ترسان نمىباشم . هشام درحالىكه مشغول باز كردن پارچه‌اى بود از جاى خود برخاست و به او گفت : خداوند محفوظت بدارد ! آيا يكى از آن دو تا اصل قديم ازلى ، توانائى آن را دارد كه بدون آنكه از ديگرى كمك بگيرد بتواند چيزى را بيافريند ؟ ! گفت : آرى !

--> ( 1 ) « ضُحى الإسلام » ج 3 ، ص 269