دعوت كرد . و چون از آن تناول كرد ، علم و معرفت به خود پيدا كرد و ديد برهنه و عريان است . لهذا به كلام توراة شيطان ، صادق و رفيق آدم بود و وى را به واقعيّت و حقيقت راهنمائى كرد ؛ و خدا مىخواست وى بدون معرفت بماند و لهذا او را از اكل شجرهء معرفت منع كرد . بر اين پايه و اساس ، توراة مىگويد : خدا و دين و مذهب ، دعوت به جمود و ركود و عدم بصيرت و معرفت دارند ، و انسان را مىخواهند هميشه در هاله‌اى از جهل و نادانى نگهدارند . و انسان براى آنكه از اين هاله بيرون آيد و معرفت پيدا كند ، بايد پا از دائرهء مقرّرات دين و مذهب كنار بزند ؛ چون دستورات دين و مذهب جهل است و نابينائى و مقرّرات پوشش دار بر روى حقائق و واقعيّات . و لذا مىتوان گفت : اين تعليمات توراة بزرگترين جنايت بر بشريّت است . مرحوم آية الله محقّق مدقِّق شيخ جواد نَجفى بَلاغى رضوان الله عليه در اينجا تحقيقات نفيسى دارد « 1 » بارى ، در اينجا كه مىخواهيم مسألهء شرور را در داستان آدم و إبليس پايان دهيم ، سزاوار است از بحث در دو موضوع نيز دريغ نكنيم ؛ اوّل : بدبينىهاى فلسفى ، دوّم : اختلافات و تفاوت‌ها . امّا در مسألهء نخست ، فعلًا اكتفا مىكنيم به نوشتهء مرحوم صديق ارجمند شهيد فقيد گرامى : آية الله حاج شيخ مرتضى مطهّرى قُدّس سرُّه الشّريف . وى

--> ( 1 ) « الرِّحلة المدرسيّة و المدرسة السّيّارة » طبع نجف اشرف ( 1382 ه ) ص 7 تا ص 11 ، تحت عنوان نهىُ آدم عن الشّجرةِ و الكذب ، و الحَيَّة و الصِّدق ؛ و عنوان هل عندَ اللهِ جلَّ شأنُه كذبٌ و غشٌّ ؟ !