نبوده باشد . بنابراين آنچه از اوستا بدست مىآيد آنست كه اهريمن آفرينندهء شرور و ظلمات و بديهاست ، و اين قسمت از جهان زشتى و خباثت در مشت اوست . و او يا شريك اهورامزداست در ذات و يك اصل قديم ازلى است ، و يا مخلوق اوست و ليكن شريك اوست در خلقت و آفرينش . و در هر صورت ، در عمل و خلقت داراى استقلال وجودى و سر رشته دار آفرينش و عالم تكوين و تدبير است . قرآن مىگويد : خداوند است كه جميع موجودات را آفريد ، و زيبا آفريد امّا در نظريّهء اسلام مطلب كاملًا به عكس اين نگرش مىباشد . در سازمان ارائهء انديشه و عرفان اسلامى ، جميع موجودات جهان زيبا و نيك و پسنديده و محمود و مورد ستايش و تمجيد و تحميد و تحسين و تعريف مىباشند . خالق يكى است ، و آفريده‌شدهء بدست او نيز يكى است . و آن سراسر شكوفائى و بهجت و نزاهت و كمال و اتمام و اتقان است . ذلِكَ عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ * الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ . « 1 » « آنست خداوند داناى پنهان و آشكار كه عزيز و رحيم است . آن كسى كه نيكو كرد تمام چيزهائى را كه آنها را آفريده است . و ابتداى آفرينش انسان را از خاك گل‌آلود قرار داد . » قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى * قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى . « 2 » « فرعون گفت : پس چه كسى مىباشد پروردگار شما دو نفر ( موسى و

--> ( 1 ) آيه 6 و 7 ، از سورهء 32 : السّجدة ( 2 ) آيه 49 و 50 ، از سورهء 20 : طه