« . . . يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْأَرْضِ وَ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَ مَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَآءِ وَ مَا يَعْرُجُ فِيهَا . . . ؛ « 1 » از آن چه در زمين فرو مىرود ، يا از آن بيرون مىآيد و از آن‌چه از آسمان نازل مىگردد و يا به سوى آن بالا مىرود ، آگاه است » . در پايان بايد توجه نمود كه هر گاه منظور از عرش آن نقطه از وجود مجرد باشد كه رشتهء تدبير جهان خلقت به آن‌جا منتهى مىگردد و آيينهء تمام‌نماى جزئيات عالم آفرينش است در اين موقع استعمال لفظ « عرش » در آيه به مناسبت معناى اول ( بلندى ) است ؛ زيرا يك چنين مقام و نقطه‌اى از وجود از نظر رتبه در درجهء عالى و مرتبهء بالاتر از عوالم ديگر قرار گرفته است . و اگر مقصود از آن ، مجموع عوالم مجرد و مادى و يا خصوص آسمان‌ها و زمين باشد ، به مناسبت معناى سوم ( ملك و مملكت ) استعمال شده است ؛ زيرا جهان آفرينش به‌طور مطلق و هم‌چنين همهء كهكشان‌ها و سحابىها ملك خدا و كشور وى بوده و حكمران بىمعارض كشور وجود و يا آسمان‌ها و زمين‌ها و مدبر واقعى همهء آنها ، خداست كه همواره با قدرت بىپايان خود بر آن استيلاى مطلق دارد . در هر حال اين كه برخى كوته نظران ، آيه را گواه بر تجسم و يا جسم بودن خدا گرفته‌اند ، علاوه بر اين‌كه مخالف دلايل قطعى عقلى و آيات ديگر قرآن است ، از نظر بررسى مفردات و ظاهر آن نيز صحيح نيست . « 2 » 3 . قرآن و تسخير خورشيد و ماه الف ) تسخير خورشيد 2 . « . . وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ . . . ؛ آفتاب و ماه را مسخر ( شما ) ساخت » .

--> ( 1 ) . حديد ( 57 ) آيهء 4 . ( 2 ) . براى آگاهى بيشتر از نظر قرآن دربارهء عرش و صفاتى كه قرآن براى « عرش » ياد نموده است ر . ك : جعفر سبحانى ، قرآن و معارف عقلى .