الشيخ السبحاني
43
قرآن و اسرار آفرينش (تفسير سوره رعد) (فارسى)
ناچيز حكمفرماست - از سقوط و اصطكاك مصون و محفوظ ماندهاند . خلاصهء اين دو قانون اين است كه تمام اجسام حالتى دارند كه يكديگر را جذب مىكنند و هيچ موجودى از جاندار و غيره از اين قانون مستثنا نيست . نيروى جاذبه با فاصلهء دو جسم ، نسبت معكوس دارد ؛ يعنى هر چه اجسام به هم نزديكتر باشند نيروى جاذبهء آنها بيشتر مىشود و اگر تنها قانون جاذبه بر جهان حكومت مىكرد اجرام آسمانى به هم خورده و انتظام از بين مىرفت ؛ ولى قانون نيروى گريز از مركز ، موجب برقرارى تعادل در ميان اجسام گرديده است و اين قوه در همهء اجسامى كه حركت دورانى دارند موجود است . هنگامى كه آتشگردان را مىچرخانيم احساس مىكنيم كه دست ما را مىكشد و اين ، همان نيروى گريز از مركز است . در سايهء اين دو قانون ميليونها موجود در فضا معلق است و بدون ستون ، به حركت خود ادامه داده و كوچكترين اصطكاك و سقوطى در آنها رخ نمىدهد . شيوهء بزرگان متفكران بزرگ اين اختصاص را دارند كه هيچ مطلبى را بيهوده و نامربوط نمىانگارند و به هيچ موضوعى سرسرى نمىنگرند و از مسائل و نمودهاى بسيار ساده و عادى درسهاى بزرگ مىگيرند . چه بسيارند كسانى كه حس كردهاند بدنشان در آب سبك مىشود . يا سيبى از . . . سقوط مىكند . يا چلچراغى در بالاى سرشان به تموج در مىآيد . اما فقط ارشميدس پيدا مىشود كه از آن ، اصول « تعادل مايعات » را نتيجه بگيرد و تنها نيوتون مىتواند قانون « جاذبهء عمومى » را كشف كند و فقط گاليله بود كه قانون سقوط اجسام را از روى آن به دست آورد . « 1 » شك نيست كه همه ، وجود نيروى مرموزى را در درون زمين كه همهء اجسام
--> ( 1 ) . تاريخ علوم ، ص 188 .