است كه افراد با ايمان و معتقد را از بسيارى از كارهاى نكوهيده باز مىدارد . چه برنامه‌اى بالاتر از اين ، كه بدانيم از نخستين لحظهء زندگى ، از روزى كه به صورت سلولى در رحم مادر قرار داريم تا لحظه‌اى كه به خاك سپرده مىشويم ، مراقبى بزرگ و برتر ، متوجه اعمال و كردارهاى ماست و از آن‌چه ما انجام مىدهيم كاملًا مطلع و آگاه مىباشد آيا با وجود چنين مراقبى شايسته است به فكر گناه و نافرمانى او باشيم ؟ نكاتى چند در آيات 1 . قرآن در طرح معارف عقلى راه تعبد را پيش نمىگيرد ، بلكه در غالب موارد ، به استدلال دست مىزند ؛ مثلًا در اين آيات كه هدف بيان احاطهء علمى خداوند به موجودات است و اين‌كه آشكار و پنهان براى او يك‌سان مىباشد به دليل مسأله ، با بيان دو صفت از اوصاف خدا : « الْكَبيرُ الْمُتَعَال » اشاره نموده است ؛ زيرا « كبير » ( بزرگ ) در مورد خداوند به معناى احاطهء او بر همهء موجودات است و لازمهء اين احاطه ، اطلاع بر اوضاع محاط مىباشد . « متعال » يعنى بسيار بلند مقام ، يعنى خداوند عالى و در علم خود نيز برتر است و بر موجودات و مصنوعات خود نيز تسلط دارد همان‌طور كه هر موجود عالىتر بر موجودات پايين‌تر مسلط است . در واقع اين دو صفت دليلى است بر اطلاع او از آشكار و پنهان ( عَالِمُ الغَيْب وَ الشَهَادَةِ ) . 2 . چون مقصود از « ما » در « ما تحمل » جنين است از اين نظر ناچار مقصود از « ما » در دو جملهء بعدى : « و ما تغيض الأرحام و ما تزداد » نيز همان جنين خواهد بود از آن جا كه « غيض » در لغت عربى به معناى « نقص و كم شدن » است « 1 » ناچار هدف آيه اين است : خدا مىداند آن چه رحم‌ها بر مىدارند ( و دوران حمل را به‌طور طبيعى به پايان مىرسانند ) و آن چه را كم مىكنند ( و پيش از وقت

--> ( 1 ) . راغب ، مفردات ، ص 368 .