الشيخ السبحاني

112

قرآن و اسرار آفرينش (تفسير سوره رعد) (فارسى)

آنها خسته و ناتوان نگرديده است ، قادر است كه مردگان را زنده كند ! آرى او بر هر چيزى قادر و تواناست » . از آن جا كه افراد منكر ، با نفى امكان بازگشت به زندگى نو ، عموم و گسترش قدرت خداوند را انكار مىنمايند و به يكى از صفات بارز او ( قدرت ) كفر مىورزند ، در آيهء مورد بحث ، آنان را كافر به ( شناسايى قدرت ) معرفى مىنمايد و مىفرمايد : « أُولئِكَ الَّذينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ ؛ آنان كسانى هستند كه به خداى خود كفر ورزيده‌اند » و درست او را نشناخته‌اند . محدود ساختن قدرت خداوند ، علتى جز تشبيه خالق به مخلوق و قياس آفريننده به انسان ناتوان ندارد . انديشهء « قياس » و « تشبيه » درباب خداشناسى به سان بند اسارت است كه فكر را از هر نوع پرواز به سوى تنزيه خداوند از تجسيم و تحديد باز مىدارد ، هم چنان كه غل و زنجير اسارت ، مانع هر نوع پيشرفت شخص اسير مىشود . لذا در آيهء مورد بحث ، منكران معاد را با صفت ديگر معرفى كرده است : « أُولئِكَ الأَغْلالُ فى أَعْناقِهِمْ ؛ آنان كسانى هستند كه زنجير به گردن دارند » . بنابراين بعيد نيست مقصود از اين غل و زنجير ، همان رشته‌هاى خرافات قياس و تشبيه باشد ، كه به سان غل ، گردن آنان را سنگين و آنها را از ديدن افق‌هاى وسيع بازداشته است . 2 . توجه به زندگى نخستين راه دوم از نظر قرآن براى هدايت منكران معاد ، توجه دادن آنان به زندگى نخستين و آغاز آفرينش است و از اين طريق مىتوان هر نوع شك و ترديد را در موضوع باز گشت به زندگى جديد بر طرف نمود ؛ زيرا خدايى كه توانست از هيچ ، چيزى بيافريند و به خاك مرده ، حيات ببخشد ، بار ديگر مىتواند اجزا و ذرات بدن مرده را گرد آورد و به آنها زندگى مجددى عطا فرمايد . قرآن در آيات زيادى