3 . مرحلهء ديگر شكرگزارى آن است كه انسان نعمت را در جاى خود مصرف كند . دانشمندان گفته‌اند : « الشُّكْرُ صَرْفُ العَبْدِ ما أنْعَمَهُ اللّهُ علَيهِ فِيما خَلَقَ لَهُ » ؛ يعنى يكى از درجات سپاسگزارى ، اين است كه هر نعمتى را در جايى به كار ببرد كه براى آن آفريده شده است « 1 » . دو نكتهء اجتماعى در پايان از تذكر دو نكته ناگزيريم : 1 . جهان امروز به اهميت مسألهء شكر وسپاسگزارى كه در زبان امروز به آن « تقدير » مىگويند ، پىبرده است ؛ از اين جهت ، تشويق مخترعان ومكتشفان ودانشمندان بزرگ وخدمتگزاران اجتماع در سرلوحهء دولتهاى جهان قرار گرفته است . زيرا از طريق تقدير مىتوان موجبات دلگرمى آنان را فراهم آورد ، تا آنان نيز در راه خدمت به علم واجتماعْ ثابت واستوار باشند . از اين جا مىتوان پى به عظمت جمله‌اى برد كه در كتابهاى حديث نقل شده است : « مَنْ لَم يَشْكُرِ النَّاسَ لَم يَشْكُرِ اللّهَ ؛

--> ( 1 ) . گاهى اين مراتب سه‌گانه به گونه‌اى براى ايمان كه يك نوع سپاسگزارى است از پيامبر نقل‌شده است كه وى فرمود : « الإيْمانُ عَقْدٌ بِالقَلْبِ ، ونُطْقٌ باللِّسَانِ ، وعَمَلٌ بالأركَانِ » . ( سفينة البحار ، ج 1 ، ص 710 ) .