الشيخ السبحاني

71

مربى نمونه (تفسير سوره لقمان) (فارسى)

ازطول عمر ورواج كامل برخوردار گرديد ، فرضيّهء « بطلميوس » است . هيئت بطلميوس اين فرضيه به وسيلهء دانشمند مزبور در يك قرن و نيم قبل از ميلاد به وجود آمد وحدود 1500 سال بر افكار وجوامع علمى حكومت كرد وهواداران آن به اندازه‌اى فرضيه‌هاى او را محكم واستوار مىپنداشتند كه آيات و احاديث ورواياتى كه بر خلاف نظريهء بطلميوس بود ، تأويل وتوجيه مىكردند . از نظر او زمين ، كره‌اى ، ساكن وثابت ومركز كرات ديگر مىباشد . دور زمينْ كرهء آب ، دور آن را كرهء هوا وكرهء هوا را كرهء آتش فراگرفته است . سپس ستارگان « سيار » هركدام در فلكى به ترتيب ماه ، عطارد ، زهره ، خورشيد ، مريخ ، مشترى وزحل وجود دارند . فلك زحل را نيز فلك هشتم بزرگى احاطه كرده كه همهء ستاره‌هاى ثوابت كه مانند ميخ برپيكر آن كوبيده شده و پس از فلك ثوابت ، فلك نهم ناميده مىشود كه همهء افلاك در شكم وى قرار دارد و اين افلاكْ بسان يك پياز ، طبقات آن ، محيط بر يكديگر است و پوست آن ، محيط بر همه است . هر يك از سيارات ، سير مخصوصى دارد كه تابع سير فلك خود بوده و بر خلاف جهت سير فلك اطلس حركت مىكند . اين بود خلاصهء نظريهء بطلميوس كه حدود 1500 سال در