الشيخ السبحاني
77
قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)
شش روز آفريده است . انسان در نخستين برخورد به اين آيات ، با خود فكر مىكند چگونه خداوند آسمانها و زمين را در شش روز آفريد ؟ مگر شب و روز ، معلول حركت زمين به دور خورشيد نيست ؟ و قسمتى كه در برابر خورشيد است ، روز و قسمت ديگرى كه در تاريكى فرو رفته ، شب است ، بنابراين مقصود از اين شش روز ، كه ظرف خلقت و پيدايش زمين و آسمانهاست ، چيست در صورتى كه هرگز قبل از پيدايش زمين و آسمان ، شب و روز نبوده است ؟ با رجوع به لغت مىتوان مشغل را حل نموده و آن اين كه « ايام » جمع « يوم » است و « يوم » در لغت عرب و همچنين در بيشتر زبانها ، علاوه بر معناى معروف ( روز مقابل شب ) گاهى به معناى « دوران » نيز به كار مىرود ؛ مثلًا مىگويند روزى كودك بودم و روزى جوان و امروز هم پير شدهام . در اين عبارت شيرين ، مجموعهء زندگى را به سه قسمت كرده و نام هر قسمت را « روز » نهاده است . اتفاقاً بسيارى از مفسرين در آيهء زير « ايام » را به معناى اوقات و دوران گرفتهاند : « وَجَعَلَ فِيها رَواسِىَ مِنْ فَوْقِها وَبارَكَ فِيها وَقَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِى أَرْبَعَةِ أَيّامٍ » ؛ « 1 » در روى زمين لنگرهايى ( كوهها ) پديد آورد و چيزهايى بر آن افزود ، و مواد غذايى را در چهار روز ( چهار دوران و چهار وقت كه به عقيدهء جمعى همان فصول چهارگانه است ) به وجود آورد . بنابراين ، اساس شبهه همان غفلت از معناى « ايام » است كه در
--> ( 1 ) . . فصلت ( 41 ) آيهء 10 .