هر پديده‌اى اوست ، مانع از آن نيست كه ما در جهان آفرينش به علت و معلول طبيعى معتقد شويم و هر حادثهء طبيعى را به دنبال يك علت مادى بدانيم . عالمان الهى به پيروى از تعاليم عالى اسلام و قرآن و ساير اديان آسمانى ، در عين اين كه اعتقاد دارند فاعل حقيقى و حاكم واقعى در جهان خداست ، ولى سازمان هستى جهان ماده را بر اساس دستگاه علت و معلول طبيعى استوار مىدانند . قرآن در موارد مختلفى به علل و معاليل طبيعى تصريح كرده ؛ مثلًا پيدايش پديده‌هايى ، مانند جانداران و نزول برف و باران و پرورش گياهان و . . . را معلول يك سلسله علل مادى دانسته است « 1 » و از سوى ديگر ، جملهء جهان هستى را از آن خدا معرفى كرده است . اين همان حقيقتى است كه اساس فلسفهء الهى را تشكيل مىدهد : الهى همان‌طور كه ايمان دارد اين جهان ، جهان اسباب و مسببات است ، و يك جهان پيوسته و به هم متصل و مملو از علت‌ها و معلول‌هاى مادى است ، هم‌چنين ايمان دارد سازندهء اين نظام ، پديد آرندهء اين كيان ، حافظ و نگهبان دستگاه آفرينش ، به وجود آورندهء علت و سبب ، معطى و دهندهء

--> ( 1 ) . . آن جا كه مىفرمايد : « وَهُوَ الَّذِى يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِ حَتّى إِذا أَقَلَّتْ سَحاباً ثِقالًا سُقْناهُ لِبَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَنْزَلْنا بِهِ الماءَ فَأَخْرَجْنابِهِ مِنْ كُلِّ الَّثمَراتِ » ؛ اوست كه يادها را پيشاپيش رحمت خود را مىفرستد ، هنگامى كه باد بار سنگينى را متحمل گرديد آن را به سرزمين‌هاى مرده روانه مىسازيم و به وسيلهء آن باران مىفرستيم و انواع ميوه‌ها را پرورش مىدهيم . اعراف ( 7 ) آيهء 57 . « وَأَرْسَلْنا الرِّياحَ لَواقِحَ » ؛ حجر ( 15 ) آيهء 22 .