الشيخ السبحاني
19
قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)
ذكر مىنمايد كه اگر به طرز صحيح توضيح داده شوند به صورت دلايل عقلى و فلسفى جلوه مىكنند . سپس افزود : قرآن براى زنده كردن روح استدلال و احياى اصل « تفكر » ، كه يگانه مميز انسان از غير انسان است ، اصول و كلياتى از معارف مطرح كرده تا مسلمانان از طريق انديشه دربارهء آنها ، با استوارترين حربهء علمى آشنا شوند و از حضرت سجاد عليه السلام نقل شده ، خداوند آگاه بود در آخرالزمان ، گروهى عميق و متفكر در جامعهء اسلامى پديد مىآيند ، از اين رو سورهء توحيد و شش آيه از آيات اول سورهء حديد را نازل فرمود ، تا آنان از طريق تدبر در مفاد آنها ، خدا را بشناسند . بيانات شيوا و دلپذير استاد در آن روز شوق شديدى در نگارنده در مورد فهم آيات سورهء حديد پديد آورد و همواره علاقهمند بود آن چه را به فكر نارساى خود از استادان عالىقدر عقايد و تفسير ، دربارهء آيات اين سوره استفاده نموده به رشتهء تحرير درآورد ، و در اختيار فرزندان قرآن و پروانگان اين مشعل فروزان بگذارد ، شايد از اين طريق خدمت ناچيزى به ساحت مقدس قرآن انجام داده باشد . محققان و استادان تفسير پس از مطالعات و تحقيقات زيادى به اين نتيجه رسيدهاند كه معمولًا هر سوره ، هدف مشخصى دارد و نوع آيات يك سوره ، همان هدف را تعقيب مىكنند ، بنابراين هدف سوره چنان كه فصول اين كتاب به خوبى آن را روشن مىسازد بيان يك سلسله معارف عقلى و مسائل مربوط به ماوراى طبيعت است و اگر در ضمن ، به مناسبتى از يك رشته مسائل اجتماعى نيز سخن به ميان آمده است ؛ دليل بر آن نخواهد بود كه هدف غير آن است و از آنجا كه اين سوره مبين و حاوى قسمتى از معارف عقلى است كه در قرآن