مردان و زنانى كه در راه خير انفاق مىكنند و كسانى كه به خدا قرض نيكو مىدهند ، پاداش آن‌ها مضاعف مىوشد و برايشان اجر بزرگ است . عوامل سنگدلى نكتهء حساس در اين آيات همان موضوع قساوت و سنگدلى است كه دامنگير گروهى از گذشتگان از اهل كتاب بوده است و آن گروه از مردمى كه داراى زندگى مرفه طولانىاند نيز دچار چنين حالت روانى مىگردند . اكنون بايد ديد عوامل سنگدلى و تهى شدن از هر نوع عواطف انسانى چيست ؟ فقر و تهىدستى ، محروميت و ناكامى ، ريشهء عقل و ايمان را مىسوزاند و در برابر آن ، تن‌آسايى و فرو رفتن در كام لذايذ و پاسخ مثبت گفتن به خواسته‌هاى بىشمار دل و به اصطلاح قرآن ، در جرگهء « مترفين » قرار گرفتن و در اشباع تمايلات نفسانى حد و مرز نشناختن ، طراوت زندگى را از بين مىبرد و حالت روانى خاصى در انسان به وجود مىآورد كه قرآن آن را « قساوت » و سنگدلى مىنامد و بايد بهتر زيستن را ، كه هدف پيامبران و مصلحان حقيقى اجتماع است ، در حدّ فاصل « محروميت » و « ترف » ( عياشى بىحد و حساب ) جستجو كرد . گاهى تصور مىشود كه راه اساسى براى بهتر زيستن ، همان سنگين كردن كفه‌هاى مادى زندگى و سرگرم ساختن مردم با برنامه‌هاى متنوع مادى است ، غافل از اين كه تا به موازات پيشرفت در مظاهر لذت جسمى ، در قسمت‌هاى معنوى - كه بر اساس اعتقاد به خدا و