الشيخ السبحاني

122

قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)

و شواهد زيادى از آيات و احاديث براى آن آورده‌اند و اجمال آن اين است : تمام پاداش‌ها و كيفرها ، نعمت‌ها و نقمت‌ها ، فرح و سرور ، درد و شكنجه ، حقايق اعمال دنيوى ماست ؛ هر كردارى از ما - خواه خوب و خواه بد - يك صورت دنيوى دارد كه ما آن را مشاهده مىنماييم و يك صورت اخروى دارد كه هم‌اكنون در دل آن عمل نهفته است و روز رستاخيز پس از تحولات و تطوراتى كه در آن رخ مىدهد شكل كنونى و دنيوى خود را از دست داده و با واقعيت اخروى و روز بازپسين خود جلوه مىكند و باعث لذت و فرح عامل و يا آزار او مىگردد . آنان معتقدند كه اعمال نيك اين زندگى در روز رستاخيز تغيير شكل داده و در صورت باغ و راغ و چمن و سوسن و حوريان زيبا اندام و كاخ‌هاى مجلل درخواهد آمد . چنان كه اعمال بد ، قيافهء دنيوى خود را دگرگون كرده و به صورت آتش و زنجير و انواع عذاب جلوه خواهد نمود و جزاى اعمال هر انسانى عين اعمال او خواهد بود و در اين جمله ذره‌اى مجاز نيست و يزى در محكمهء عدل خداوند بهتر از اين نيست كه عين عمل انسان را به خود انسان بازگردانند . « 1 » از ميان آيات قرآن ، كه اين گروه استدلال كرده‌اند يكى آيه زير است : « وَوَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَلايَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً » ؛ « 2 » روز رستاخيز آن چه را عمل كرده بودند در پيشگاه خود حاضر و موجود مىيابند و پروردگار تو به كسى ستم نمىكند .

--> ( 1 ) . . اين مضمون در اعراف ( 7 ) آيهء 30 ، لقمان ( 31 ) آيهء 16 و تكوير ( 81 ) آيه‌هاى 13 و 14 نيز وارد شده است . ( 2 ) . . كهف ( 18 ) آيهء 49 .