مسلمانان ، بايد او را حدّ شرعى بزند و مجازات كند و هرگز شخصى با ترك نماز و زكات ، از اسلام خارج نمىگردد ؛ امّا چرا در اين مورد « مشركان پيمان شكن » علاوه بر ايمان بايد اين دو ركن را به‌پا دارند ؟ چون مشركان پيمان شكن ، با ديگران فرق داشتند و روى جهاتى نبايد به قول ظاهرى آنان اكتفا كرد ؛ آنها كسانى بودند كه با مسلمانان پيمان بستند و در مواقع حسّاس پيمان‌شكنى كردند ، از اين لحاظ تا از آنان ، كه سوابق بدى در شكستن پيمان دارند ، اعمال نيك و كردارهايى صحيح ، كه حاكى از ايمان واقعى آنها باشد ، ديده نشود ، نبايد به ايمان ظاهرى آنها اعتماد نمود . به همين جهت دربارهء چنين گروهى طور ديگر رفتار شده و به تسليم ظاهرى اكتفا نشده است . اگر چه در ساير جاها تنها اظهار ايمان براى رعايت مقررات ظاهرى اسلام در حقّ اظهار كننده كافى است . تا اين‌جا توانستيم برخى از نكات آيات يازده‌گانه را بيان داريم اكنون در مورد دوازدهم به بحث مىپردازيم كه مىفرمايد : « وَ إِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ ؛ اگر پيمان‌هاى خود را شكستند » . اكنون آيا اين آيه پيرامون مشرك معاهد ، سخن مىگويد ، كه پيمان خود را شكسته است ، يا دربارهء مسلمانى سخن مىگويد كه مشرك بوده و اسلام آورده است ؛ آن‌گاه مىخواهد پيمان‌شكنى كند ؟ نظر نخست ، نظر ماست و نظر دوم ، نظر زمخشرى مؤلف كشاف است . اكنون توضيح هر دو نظريه : 1 . سياق آيات حاكى است كه اين آيه به‌سان آيات پيش ، تكليف مسلمانان را در برابر مشركان روشن مىسازد و مشركان زمان پيامبر گرامى چند گروه بودند : الف ) گروه پيمان‌شكن كه تن به اسلام ندادند و به شرك خود باقى ماندند . تكليف اين گروه را در آيهء پنجم روشن مىسازد . ب ) گروه مشرك كه در مدت چهار ماه دست از شرك برداشتند و به اسلام