الشيخ السبحاني
43
عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى)
درس 5 : خداشناسى از راه فطرت بشر براى درك و شناسايى خداى جهان دو راه دارد : 1 . راه دل و احساس فطرى ؛ 2 . راه عقل و استدلال . مقصود از راه فطرت اين است كه شعور باطنى و كشش درونى ، او را به سوى خدا رهبرى مىكند ، به طورى كه بدون هيچ دليل و استدلالى ، ناخودآگاه ، خداخواه و خداجوى است و حس خداخواهى در نهاد او به صورت يك امر غريزى و فطرى به وديعت گذارده شده است و اين حس بسان غرايز ديگر انسانى ، انسان را به مقصدى كه هدف آن است مىكشاند ، چنان كه مقصود از راه استدلال و عقل اين است كه انسان با دليلهاى علمى به وجود خدا پى مىبرد و بر وجود او مانند ساير مسائل عقلى استدلال مىكند . اساس راه اول را حس درونى تشكيل مىدهد چنان كه پايهء راه دوم ، تعقل و استدلال است . بشر در شناختن خدا از طريق دل و فطرت به هيچ نوع برهان واستدلالى نياز ندارد بلكه در پرتو غريزهء خداخواهى و حس خداجويى كهدراصطلاح دانشمندان اسلامى « فطرت » ناميده شده به سوى خدا متوجه مىگردد ، ولى راهنماى او در راه دوم ، برهان ، استدلال ، تفكر و تعقل است .