خاصى مجهز كرده كه قبل از اين كه به چيزى برخورد كند ، وجود آن چيز را درك‌نموده و راه خود را به سويى ديگر منحرف مىسازد و به پرواز خود ادامه‌مىدهد . اين نيروى مرموز شبيه همان امواج رادار است كه دانشمندان از آن براى هدايت هواپيما و به دست آوردن مسير آنان استفاده مىكنند . آيا اين پرنده چگونه داراى چنين دستگاهى شده كه دانشمندان جهان پس از قرن‌ها به آن دست يافته‌اند ؟ ما با در نظر گرفتن اين چند مثال و نمونه‌كه از جان‌داران ذكر شد يك سلسله مطالبى را درك مىكنيم كه مىتوان آنها را به اين شرح ، جمع‌بندى كرد . الف ) آنان بدون معلم و آموزگار به كليهء نيازمندىهاى خود و نحوهء برطرف‌كردن آن آگاهند ؛ ب ) اين جان داران كاملًا به اصول تقسيم كار و انتخاب وظيفه و طرز اجراى كارهاى دسته‌جمعى به طور دقيق آشنا هستند ؛ پ ) در صورتى كه عضوى آسيب ببيند يا از بدن جدا شود با يك سيستم خودكار ، ساختمان آن عضو را به طرز بديع و جالبى تجديد مىكنند ؛ ت ) در مواردى كه محيط زندگى آنان دگرگون شود كاملًا خود را با طبيعت تطبيق نموده حتى تغييراتى در وجود خود ايجاد مىكنند . ما در برابر اين نوع فعاليت‌هاى غريزى شايد بگوييم : اين جان‌داران از عقل و شعور و علم و ادراك آن‌چنان برخوردارند كه هنوز انسان به آن هم نرسيده است و به عبارت ديگر معتقد شويم كه آنان داراى فكر و فهم هستند و همهء اين كارها را از روى فكر و فهم خود انجام مىدهند . به طور مسلم اين گفتار ، گفتارى نيست كه بتوانيم آن را بپذيريم ، زيرا سلول نباتى و حيوانى هرگز عقل و فكر ندارند تا از روى فكر و تجربه مشكلات زندگى را حل كنند . بنابراين به اين نتيجه مىرسيم كه اين كارهاى شگفت‌انگيز جان داران ، از يك