در سنگر دوستى از پشت خنجر مىزنند ؛ به ظاهر دوستند و غم‌خوار ، اما در باطن ، دشمنانى خوشحال ؛ اصرار مىورزند كه امين و رازدارند ، ولى در واقع خائن و جاسوسند و از اسرار زندگى و نقاط ضعف و قوت انسان ، كاملاً با خبرند . پرهيز از چنين دشمنان ناشناخته ، بسيار مشكل و احياناً محال است . چنين دشمنى ، همان نفاق و دورويى است كه قرآن در مورد آن در سوره‌هاى مختلفى بحث و گفتگو نموده است و حتى سوره‌اى مستقل دربارهء منافقان فرو فرستاده است . اميرمؤمنان دربارهء اين گروه چنين مىفرمايد : « من هرگز از هيچ يك از ملل جهان بر اسلام نمىترسم ، ( بلكه ) فقط از يك گروه مىترسم و آن كافران مسلمان نما و گروه منافق و دوچهرگانند كه شيرين‌زبان و خوش‌گفتارند ؛ ولى در واقع از دشمنان اسلام هستند ؛ در گفتار با شما هماهنگى دارند ، ولى يك‌گام با شما بر نمىدارند » « 1 » . دو سوره از ميان ديگر سوره‌ها به دليل اهميت خاصى كه شناسايى نقش منافقان در صدر اسلام دارد ، نگارنده تصميم گرفت دو سوره از سوره‌هاى قرآن را - كه اوضاع و احوال منافقان در آنها بيش از سوره‌هاى ديگر وارد شده است - به زبان روز و به صورت دل‌پذيرى تفسير كند و تا آن جا كه وقت و امكانات

--> ( 1 ) . نهج البلاغه عبده ، ج 3 ، ص 33 .