و بر انعام خود مىافزايد و از كفران و ناسپاسى بندگان منفعل و خشمگين مىگردد و فرمان به قطع نعمت مىدهد ، زيرا چنين انديشه‌ها دربارهء خداوند كه پيراسته از حالات انسانى و انفعالات روانى است غير صحيح مىباشد . شكرگزارى از آن جهت مايهء فزونى نعمت است كه بندهء سپاسگزار ( فردى كه منعم را مىشناسد و نعمت را در جاى شايسته خود صرف مىكند ) آگاهى و مراتب درك و فهم و لياقت و شايستگى خود را نسبت به انعام ابراز داشته و از اين راه ، مستحقّ ادامهء فيض و افزونى نعمت مىگردد ، چنان‌كه افراد ناسپاس - كه از نعمتهاى الهى سوء استفاده نموده و آنها را در مواردى صرف مىكنند كه عقل و شرع ، آن را اجازه نمىدهد - عدم شايستگى و بىلياقتى خويشتن را نسبت به نعمت ثابت و روشن مىسازند ؛ از اين جهت قرآن مجيد مىفرمايد : « لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ ؛ هرگاه در برابر نعمتهاى من شكرگزار باشيد ، بر نعمت خود مىافزايم و اگر كفران نعمت كنيد ( و نعمت را در جاى نامناسب و غير مشروع خود ، صرف كنيد ) عذاب من شديد است » . * * * حس تقدير در افراد ، شدت و ضعف دارد ، گروهى تا لحظه‌اى تقدير مىكنند كه در خود احساس نياز به ديگرى كنند و لحظه‌اى كه احتياج آنان قطع شده ، حس تقدير آنان كم فروغ مىگردد ، مثلا