الشيخ السبحاني

70

سيماى انسان كامل در قرآن (تفسير سوره فرقان) (فارسى)

قرآن مجيد در آيات ديگرى نيز به مغايرت « خلقت » با « تقدير » اشاره نموده و يادآور مىشود كه مرحلهء « تقدير » ، پس از مرحلهء خلقت است ، آنجا كه مىفرمايد : « الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى « 1 » ؛ خدايى كه آفريد ، سپس تنظيم و تكميل كرد و اندازه‌گيرى كرد ، بعدا هدايت نمود » . و در جاى ديگر مىفرمايد : « مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ « 2 » ؛ از نطفه‌اى آفريد و او را اندازه‌گيرى نمود » . شايسته است با بررسى « خلقت » و « تقدير » از نظر قرآن ، مقصود را به خوبى به دست آوريم . مفسران و فرهنگ‌نويسان عرب ، اتفاق نظر دارند كه خلقت به معناى ايجاد و آفريدن چيزى و احداث وجود و هستى است ، چنان‌كه « تقدير » در لغت عرب به معناى تحديد و اندازه‌گيرى است و در آيات قرآن نيز در همين معنا به كار رفته است . ظاهرا آيهء مورد بحث و همچنين آيات ديگر به وضوح دلالت دارند كه ظرف و محل هر دو ( خلقت و تقدير ) يك چيز بيش نيست و در هر ظرف و نقطه‌اى كه « خلقت » تحقق مىپذيرد ، در همان نقطه نيز « تقدير » و اندازه‌گيرى انجام خواهد گرفت و به عبارت روشنتر ،

--> ( 1 ) . اعلى ( 87 ) آيهء 2 و 3 . ( 2 ) . عبس ( 80 ) آيهء 19 .