بيانگر نقاط ضعف انسان است ، نقاط قوّت و جهت تعالى او را نيز بيان مىكند ، مثلا قرآن انسان را خليفهء خدا در روى زمين « 1 » ، معلم فرشتگان « 2 » ، قدرتمند و مسلط بر خشكيها و درياها « 3 » ، متعلم از جانب خدا « 4 » ، در حالى كه او را به بهترين وجه « 5 » آفريده است و . . . معرفى مىكند و از اين راه به ابعاد مثبت جهات و قوّت آفرينش او اشاره مىنمايد ، در حالى كه قرآن در آيات ياد شده به جهات مثبت انسان اشاره مىكند ، ولى در آيات ديگر به ابعاد منفى او كه همگى لازمهء زندگى مادى و دورى او از حيات معنوى و گسستگى از تعاليم عالى پيامبران است ، اشاره مىنمايد . مثلا قرآن او را با صفات زير معرفى مىكند و او را « ظلوم » ، « كفار » ، « 6 » « كفور » ، « 7 » « مجادل » ، « 8 » « عجول » ، « 9 » « يؤوس » ، « 10 » « قنوط » ، « 11 » « جهول » ، « 12 » « هلوع » ، « 13 » « جزوع » ، « 14 » « منوع » « 15 » ، « كنود » ، « 16 » « ضعيف » « 17 » و . . . مىخواند

--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 29 . ( 2 ) . همان ، آيه 31 . ( 3 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 70 . ( 4 ) . علق ( 96 ) آيهء 5 . ( 5 ) . تين ( 95 ) آيهء 4 . ( 6 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 34 . ( 7 ) . هود ( 11 ) آيهء 9 . ( 8 ) . كهف ( 18 ) آيهء 54 . ( 9 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 11 . ( 10 و 11 ) . فصلت ( 41 ) آيهء 49 . ( 12 ) . احزاب ( 33 ) آيهء 73 . ( 13 و 14 و 15 ) . معارج ( 70 ) آيهء 19 - 21 . ( 16 ) . عاديات ( 100 ) آيهء 6 . ( 17 ) . نساء ( 4 ) آيهء 8 .