گذاشت و از افكار عمومى جوانان انصار كه اصرار داشتند در بيرون مدينه نبرد نمايند ، پيروى كرد . « 1 » 3 . در نبرد احزاب كه قواى شرك به‌سان مور و ملخ از همه نقاط عربستان براى كوبيدن اسلام جوان ، به سوى مدينه حركت كرده بودند ، پيامبر ، در نحوهء مبارزه ، نظر يك شخصيت عالىقدر ايرانى را پسنديد و آن را به كار بست . او سلمان فارسى بود كه پيشنهاد كرد در نقاط آسيب‌پذير مدينه ، به پهنا و عمق سه متر خندقى كنده شود و در طول خندق ، سنگرهايى در فواصل كوتاهى ساخته شود ، كه هرگاه دلاوران مشرك بخواهند خندق را پر كنند و يا از آنجا عبور نمايند ، سربازان اسلام ، با پرتاب كردن سنگ و تير ، مهاجمان را عقب برانند . « 2 » 4 . در تسخير دژهاى يهود خيبر ، نقطه‌اى كه سربازان اسلام در آنجا به فرمان پيامبر فرود آمده بودند ، كاملا در ديدرس دشمن بود ؛ يكى از دلاوران كارآزمودهء اسلام به نام حباب بن منذر ، كه از وضع سرزمينهاى خيبر كاملا آگاه بود ، به حضور پيامبر رسيد و گفت : هرگاه فرود آمدن در اين نقطه به فرمان خدا است من كوچكترين سخنى ندارم ، و اگر از موضوعاتى است كه مىتوان در آن نظر داد ، من اين نقطه را براى مركزيت سپاه صلاح نمىدانم ؛ زيرا اين نقطه

--> ( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 63 . ( 2 ) . سيره حلبى ، ج 2 ، ص 331 .