از مجموع اين آيات استفاده مىشود كه حقيقت اسلام و مقصود اصلى از آن در غالب موارد ، همان تسليم و انقياد در برابر حق ، به صورت يگانه‌پرستى است . ناگفته پيداست كه مركز يك چنين تسليم واقعى كه ملاك رهايى از آتش دوزخ و دست‌يابى به نعم الهى است ، همان قلب و روح آدمى است و مسلمان كسى است كه از صميم قلب در برابر خدا خاضع و خاشع گردد و جز او كسى را به مقام ربوبى نپذيرد و نخستين جايگاه تجلى آن ، زبان و سپس اعضاى ديگر است ؛ بنابراين ، مركز واقعى تسليم و انقياد ، همان قلب و روح انسانى است و زبان وسيله ابراز آن است . بررسى لفظ ايمان ايمان در قرآن در برابر كفر به كار رفته است و نكته آن اين است كه ايمان حالت اذعان و تصديق به يك شىء است ؛ در اين صورت با « كفر » كه به معناى پوشانيدن است ، متضاد خواهد بود ؛ گويى كافر با جحد و انكار خود ، چهره حقيقت را مىپوشاند ؛ قرآن مىفرمايد : 13 . « وَ مَنْ يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْإِيمانِ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ ؛ « 1 » هركس ايمان را با كفر جايگزين كند ، از راه راست منحرف شده است » .

--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 108 .