الشيخ السبحاني
16
نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى)
نبيند ، و براى رسوخ و نفوذ اين شيوهء اخلاقى در روان كودك ، بايد از آغاز آموزش ، قوانينى در كودكستان ، و دبستان طرح نمود ، و آنان را به اجرا كردن آنها وادار ساخت ، و مضرات مخالفت آن را نيز عملا نشان داد . اگر مسؤولان و مربيان اطفال ، با مراقبتهاى پىگير خود در تزريق فضايل اخلاقى به كودك ، وارد كار شوند ، اصول تربيتى در پرتو تمرين و مراقبت ، به صورت عادت درآمده ، و به طور خودكار تأثير مطلوبى خواهد بخشيد . طراحان اين فكر از يك نكته غفلت ورزيدهاند و آن اينكه درست است تربيت در سعادت و نموّ اصول اخلاقى در ضمير و روان كودك اثر بارز و قابل توجهى دارد ، ولى مقاومت آن در برابر غرايز سركش انسانى ، بسيار كم و غالبا با شكست روبهرو مىشود ، و در بسيارى از مواقع به وسيلهء غريزههاى « خودخواهى » ، « جاهطلبى » ، « تمايلات جنسى » و « تجملپرستى » محكوم و منكوب مىگردد ، و قدرت اين غرايز به قدرى زياد و ضربات آنها به قدرى شكننده است كه قدرت « تربيت منهاى دين » در برابر آنها ، بىنهايت سست است و به درجه صفر مىرسد . غالبا ميان خواستههاى درونى و غريزههاى نفسانى ، و اصول اخلاقى ، تضاد و اختلاف وجود دارد ، و ارضاى تمايلات نفسانى فقط با زير پا نهادن اصول اخلاقى صورت مىپذيرد ؛ زيرا درستكارى ، راستگويى ، فداكارى ، امانتدارى ، عفت و عفو و گذشت ، كه از نمونههاى بارز اصول اخلاق است ، مستلزم يك سلسله محروميتها و ناگواريهاست . زنى كه مىخواهد عفت خود را حفظ كند ، بايد از يك سلسله لذايذ صرفنظر كند ؛ درستكارى و راستگويى ، چهبسا ضررهايى به دنبال داشته باشد ؛ عدالت و دادگرى ، موجب رنجش گروهى و به خطر افتادن برخى از منافع مادى مىگردد ؛ در اين صورت ، به چه