الشيخ السبحاني

146

نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى)

قلم ابطال كشيده و به يكى از بغرنجترين مسائل اجتماعى امروز كه حتى در مراكز مهم صنعتى جهان ( مانند امريكا ) به صورت معمايى لا ينحل درآمده ، پايان داده است . قرآن اين مسأله را با منطقى سهل و آسان بيان مىكند و با ارائه دادن نحوهء پيدايش افراد انسان ، محكوميت برتريهاى موهوم نژاد و رنگ را مبرهن مىسازد . با اينكه خدا از آغاز اين سوره تا آيه فوق ، خطابات پنج‌گانه خود را به صورت « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » القا كرده است ، ولى در اين آيه دايره خطاب را وسيعتر گرفته و به جاى خطاب به افراد باايمان ، به كليه مردم - اعم از مسلمان و كافر - خطاب نموده و مىفرمايد : اى مردم ! اگر پروندهء هستى تمام انسانها را ورق بزنيد ، خواهيد ديد كه مبدأ پيدايش همه مردم يكى است ، و همه از يك مرد و زن ( آدم و حوا ) به وجود آمده‌اند ، و تمام نسبهاى آنان به يك مبدأ منتهى مىگردد ؛ ديگر براى برترى صنفى بر صنف ديگر ملاكى وجود ندارد . و اگر شما را به صورت قبايل مختلفى درآورده‌ايم ، نه براى آن است كه با انتساب به اين قبايل ، افتخار بورزيد ، بلكه براى اين است كه به وسيله انتساب به قبايل گوناگون به همديگر معرفى شويد و يكديگر را بشناسيد ( لتعارفوا ) و رمز اين انشعاب همين است و هرگز پيوند به تيره‌اى خاص ، ملاك برترى نيست . قرآن براى محكوم كردن افسانه تبعيضات نژادى ، و موهوم شمردن « قوميت » و « ناسيوناليسم » منفى ، و خاموش ساختن هرگونه