اجمال به اين سه اصل اشاره مىكنيم : 1 . بدگمانى و بدبينى نسبت به مسلمانان ممنوع است ؛ 2 . يك فرد مسلمان نبايد در امور مردم كنجكاوى كند ؛ 3 . غيبت و بدگويى پشت سر مسلمان حرام است . از آنجا كه اصول ياد شده از مباحث اساسى اخلاق اسلامى هستند و در اصلاح اجتماع نقش مهمى ايفا مىكنند و از پيشوايان بزرگ ما بيانات جالب و شيوايى در اين زمينه وارد شده ، شايسته است كه هر كدام را جداگانه مورد بحث و تجزيه و تحليل قرار دهيم . اكنون نخستين اصل يعنى « بدگمانى » را مورد بحث قرار مىدهيم . بدبينى يك حالت روانى منفى است كه شخصيت و احترام و تقوا و پاكى افراد در فضاى فكر و قضاوت دارنده آن ، لطمه مىبيند . افراد بدبين از ميان هزاران نقاط روشن و جلوه‌هاى خوب زندگى مردم ، فقط به نقطه‌هاى مبهم و تاريك و تيره زندگى آنان ، متوجه مىگردند . همه ما مىدانيم كه جان و مال و آبروى مسلمان محترم و هرگونه تعدى به آن حرام است ، ولى در آيه به تعدّى ديگرى اشاره نموده و مىفرمايد : حيثيت و آبرو و شخصيت هر مسلمانى ، حتى در عالم فكر و پندار و در دايره داورى درونى ما نيز محترم است . هيچ فرد مسلمانى ، نبايد بىجهت در درون خود ، به حريم شخصيت و پاكى مسلمانى با بدبينى و بدگمانى و داورى بد ، تجاوز نمايد .