غوغاى زندگى به سكوت و خاموشى مىگرايد ، نتيجه و علل اعمال روز گذشته خود را روى كاغذ بياورد و با بىطرفى كامل آنها را مورد بررسى قرار دهد و آنچه را ناشايست يافت ، تصميم بر ترك آنها بگيرد . امير مؤمنان عليه السّلام مىفرمايد : « على العاقل ان يحصى من نفسه مساويها فى الدّين و الرأى و الاخلاق و الآداب فيجمع ذلك فى صدره او فى كتاب و يعمل فى ازالّتها ؛ « 1 » بر هر خردمندى لازم است كه عيوب مذهبى و فكرى و اخلاقى و معاشرتى خود را دقيقا مورد بررسى قرار دهد و آنها را در سينه خود ضبط نمايد و يا روى كاغذى بنويسد و سپس كوشش كند كه تمام آنها را ريشه‌كن سازد » . ولى گروهى به نام « عيب‌جويان » ، بر اثر ناآگاهى از اوصاف روحى خود و بىخبرى از وضع و حال خويشتن ، به دنبال لغزشهاى مردم رفته و پرده از معايب و لغزشهاى آنان برمىدارند ؛ اينان مردمى هستند كه از ذكر و بيان عيوب مردم لذت مىبرند ؛ زيرا در خود ، نوعى حقارت احساس مىكنند ، و با بيان نقاط ضعف مردم و آشكار ساختن عيوب آنان و كاستن از ارزش و موقعيت اجتماعى آنها ، احساس حقارت خود را تسكين مىدهند . گاهى غرور و خودخواهى و حس جاه‌طلبى ، انگيزه عيب‌جويى مىشود و انسان زبان به بدگويى مردم مىگشايد .

--> ( 1 ) . غرر الحكم ، ص 559 .