هادى هاشميان
73
كوه توحيد ( بررسى سير زندگي، افكار، آثار و ... سيد العارفين آيت الله سيد على آقا قاضى طباطبايى تبريزى (ره)) (فارسى)
اين حوزه بزرگ و كهنسال به بركت اميرالمومنين ( ع ) و به دليل وجود دانشمندان و عالمان برجسته در آن ، در آينده نيز پيشتاز باقى خواهد ماند . خاك و طبيعت اين شهر عالم پرور است ، گويى از ازل برتارك اين شهر نوشته شده كه هميشه جايگاه علم و معدن حكمت و محل فرود عالمان دين و پرورشگاه فقيهان و محدثان باشد . درست چند سال پيش از تولد آيتاللهسيدعلى قاضى ، عالمى بزرگ ، فقيهى عاليقدر ، زعيمى توانا و مرجعى خستگىناپذير ، زعامت ، رهبرى و مرجعيت اين حوزه را در جهان تشيع به عهده داشت كه او را شيخ اعظم و يا شيخ انصارى مىناميدند . نزديك به 133 سال است كه مراجع ، فقها و علماى شيعه ريزهخوار احسان و دانش وى هستند . زيرا يا مستقيماً شاگرد او بودهاند و يا از كتابها و شاگردان وى استفاده كرده و مىكنند . اين عالم بزرگ با فكر و دانش خود تحولى عظيم در فقه و فقاهت شيعه به وجود آورده كه باعث حركت جديدى در ميان حوزههاى علميه و فقهاى شيعه گرديد . ديرى نپاييد كه شاگرد برجسته وى ، آيت الله ميرزاىشيرازى قد علم كرده و پرچم پرافتخار زعامت شيعه را بدست گرفت . او نه تنها حوزه نجف را پاسدارى كرد ، بلكه حوزه سامرا را با رفتن خود به آن شهر ، توانمند ، متحرك و پويا ساخت و به بركت وجود او حوزههاى علميه كاظمين و كربلا نيز رونق گرفتند . او يك حركت فكرى سياسى را در حوزههاى علميه پى ريخت كه بعدها نتايج درخشانى پديد آورد . پس از وى نوبت پاسدارى و حفاظت از ميراث شيعه به آيت الله سيد محمد كاظم يزدى رسيد كه به فقه شيعى رونق بخشيد و كتابى به نام « عروةالوثقى » نوشت كه پس از وى هر يك از فقهاى شيعه به آن حاشيه و تعليقه مىزنند . آنگاه آيتاللهآخوند خراسانى طلوع كرد و رشته اصول فقه را چنان بارور ساخت كه از زمان تأليف كتاب علمى و تحقيقى او به نام « كفايةالاصول » هيچ عالم و فقيهى از خواندن آن بى نياز نيست . اين كتاب سالهاست كه در دروههاى سطح و خارج دروس حوزوى متن درس شمرده مىشود . اين دو بزرگوار نهضت علمى شيخ انصارى را كه به وسيله ميرزاى شيرازى آبيارى شده بود ، به تكامل علمى خود رساندند . همزمان با اين دو بزرگوار و پس از آنان ،