نسبت به اين امور معين مىشود و بحث در چيستى عرفان است از اين‌رو به طور اجمال اين امور را به صورت مرتب با ذكر آياتش بيان مىكنيم . 1 - انسان چون در برخورد اول با اشيا ، با آثار آن‌ها مواجه مىشود و سپس به مؤثر پىمىبرد از اين جهت قرآن‌كريم در ارتباط با خداوند و ارتباط اشيا با او ، اول مسئله خالقيت خدا را مطرح مىكند ، كه مخلوق‌بودن آن‌ها مورد تصديق تمامى صاحبان عقل است « 1 » و خالق‌بودن خداوند مورد تصديق مشركان نيز مىباشد « 2 » و سپس به نحوه‌ى اداره آنها به عنوان مربوط بودنشان و ارتباط آن با مخلوقيتشان از جانب حق‌تعالى در برابر مشركان تصريح مىكند « 3 » و بر اين حقيقت در آياتى استدلال مىكند و چون لازمه‌ى مربوب و مخلوق بودن چيزى براى كسى خضوع وجودى در برابر اوست ، خدا را با صفت معبود به‌حق‌بودن ، معرفى مىكند كه انسان به‌طور آگاهانه و با اراده بايد در برابر او اظهار خضوع كند ، « 4 » و چون ممكن است توهم كند كه افعال او به خداوند نسبتى ندارد در آيه‌اى فرمايد : خدا خالق شما و آنچه شما عمل مىكنيد مىباشد ، « 5 » و به جهت ايجاد امورى كه در بقا موجودات دخالت دارد خداوند رازق معرفى شده است ، « 6 » و چون رازقيت ، ربوبيت و خالقيت با يك برنامه‌ى معين و منظمى اجرا مىشود به او مدبر گفته شده است ، « 7 » و چون تدبير به علم ،

--> ( 1 ) - سورهء طور ، آيه 35 . ( 2 ) - سوره غافر ، آيه 62 . ( 3 ) - سوره مؤمنون ، آيه 91 و سوره انبياء آيه 22 . ( 4 ) - سوره انعام ، آيه 2 - 1 . ( 5 ) - سوره صافات ، آيه 96 . ( 6 ) - سوره هود ، آيه 6 . ( 7 ) - سوره يونس ، آيه 3 .