يكى ديگر از اين انقلابها ، شورش زنج به رهبرى على بن عبد الرحيم از بنى عبد القيس بود كه خود ادعا مىكرد ، علوى است . امّا مورخان در صحّت ادعاى او ترديد مىكنند و از امام عسكرى عليه السلام نقل است كه نسبت او را با اهل بيت عليهم السلام مردود دانسته است . بى گمان اين حركت ، يكى از بزرگ‌ترين انقلابهاى آن دوره بوده است . زيرا محرومان و تنگدستان از حركت او پيروى كردند و اين انقلاب توانست تا برهه‌اى از زمان مقدارى از تاب و توان خلافت عبّاسى را مصروف خود سازد . اين شيوهء قساوت بارى كه زمامداران به نام خلافت اسلامى ، در اداره كردن كشور از آن بهره‌بردارى مىكردند تأثيرى منفى بر فرهنگ دينى مردم از خود بر جاى نهاد در اين ميان كسانى كه از فلسفهء يونان تأثير پذيرفته بودند ، فرصت را غنيمت شمرده در صدد بر آمدند تا مردم را نسبت به حقايق دينى گمراه كنند . يكى از كسانى كه كمر به اين كار بسته بود فيلسوف معروف « اسحاق كندى » بود . وى دست به تأليف كتابى در رد قرآن ( به‌شيوهء فلاسفه كه آشفتگى و سبكى افكار يكديگر را به نقد مىكشيدند ورد مىكردند ) كرد . چون اين خبر به گوش امام عسكرى عليه السلام رسيد ، يكى از شاگردان كندى را خواست و به او فرمود : آيا در ميان شما خردمندى نيست كه استادتان كندى را از كارى كه در بارهء قرآن پيش گرفته ، باز دارد ؟ چون شاگرد كندى از امام در بارهء چگونگى اين امر پرسش كرد ، آن