السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: شريعت)

39

هدايتگران راه نور ، زندگينامه چهارده معصوم (ع) (فارسى)

بودند ، باز مىگرديم تا بدانيم موضع پيامبر در برابر اين محاصره چه بود و چگونه توانست از آن رهايى يابد . طرحى كه پيامبر براى دفع اين محاصره پياده كرد همان مقابله به مثل بود . چراكه كاروانهاى تجارى كه مىخواستند از مكّه به شام بروند ناگزير بودند ، از تنگهء بيابانى ميان درياى سرخ و مدينه بگذرند . پيامبر هم گروهى از افراد مسلح را براى نگهبانى از اين منطقه به كار گماشت . نگاهبانان اين منطقه گاهى از مهاجران و گاهى از نصار انتخاب و تعيين مىشدند . اين گروه وظيفه داشتند جلوى حركت كاروانهاى تجارى را بگيرند . امّا اين كاروانها با قبايل صحرانشين پيمان بسته بودند كه اين قبايل آنان را از حمله و هجوم دزدان محافظت كنند و در برابر هر سال مبلغى معين به آنها بپردازند . از اين رو اين نقشه چندين بار با شكست روبه‌رو شد . چون هرگاه افراد مسلح مىخواستند به كاروانى حمله كنند اين قبايل صحرانشين به حكم پيمانى كه با كاروانيان بسته بودند ، دخالت مىكردند و به يارى آنها مىشتافتند . امّا پيامبر به ميان اين قبايل صحرانشين رفت و در زمينه مسايل جنگى با آنان پيمانى منعقد كرد و بدين ترتيب از دفاع اين قبايل از كاروانهاى بازرگانى آسوده شد . اوّلين غنيمت پيامبر عده‌اى از يارانش را به محلى بين مكّه و طائف فرستاد تا به انتظار يكى از كاروانهاى تجارى قريش ، در كمين بنشينند . همچنين نامه‌اى محرمانه نوشت و آن را به فرماندهء اين دسته به نام « عبداللَّه بن جحش » داد و به او فرمود : « به سوى مكّه عزيمت كن . چون دو روز از راه را سپرى كردى آنگاه نامه را بگشا و مطابق با دستورى كه در آن آمده ، رفتار كن » . « عبداللَّه » همچنان كه پيامبر فرموده بود ، عمل كرد و چون نامه را گشود اين