و در سرداب را با آجر گرفتند و او در همانجا محبوس بماند تا از دنيا رفت . « 1 » پس از مرگ معتز ، مهتدى پسر واثق در سال 255 ه به خلافت رسيد . در دوران خلافت وى نا بسامانى و آشفتگى در تمام كشور حكمفرما شد . در بغداد سپاهيان سر به شورش برداشتن و آتش انقلاب علوىها نيز در گوشه و كنار كشور شعله ور گرديد . بدين ترتيب خلافت عبّاسى به منزلهء شعارى در آمد براى هر كس كه به حكومت طمع بسته بود و توطئه و فريب شاخصهء برجستهء هر سياستى شد . تمام اين حوادث فرجام طبيعى سركوب و فريبى بود كه توسط اسلاف نخستين اين خلفا به منصهء ظهور رسيده بود . چرا كه وقتى معتصم تركها را بر ديگران مقدّم داشت و نيروى نظامى كوبنده‌اى از آنها ترتيب داد و به نيروى آنان مردم را سركوب مىكرد و آتش انقلابها و شورشها را فرو مىنشاند ، طبيعى بود كه اين نيرو روزى به قوّه‌اى تبديل شود كه خاندان او را مورد تهديد قرار دهد و خلافت را دستخوش نا بودى سازد . تا آنجا كه يكى از مورخان مىنويسد چون معتز بر تخت خلافت نشست ، خاصان او بيامدند و منجمان را احضار كردند و به آنها گفتند : بنگريد كه اين خليفه چند سال زندگى مىكند و تاكى بر تخت خلافت مىنشيند ؟ يكى از نكته سنجانى كه در مجلس حضور داشت ، گفت : من از منجمان به عمر خليفه و نيز مدّت خلافت او آگاه ترم ! حاضران از او پرسيدند : پس

--> ( 1 ) - همان مأخذ ، ص 10 .