با وقوع جنگ صفين ، شكاف ميان اين خط با ساير خطوط ، وضوح بيشترى به خود گرفت و ابرار كه بقيهء سلف صالح پيامبر صلى الله عليه و آله نيز در ميان آنان بودند ، كلًا به سوى امام على گرايش يافتند و اين خط برغم وحشت ايجاد شده از طرف حزب حاكم اموى ، همچنان برجستگى و برترى خويش را حفظ كرد . امّا آوازهء اين خط در دنيا نپيچيد مگر پس از آنكه رنگ خون به خود گرفت و حرارت فاجعه را پس از واقعه طف لمس كرد . بنابر اين اگر بگوييم اين خط در روز صفين متبلور شد ، بايد بگوييم كه رشد و تكامل آن در روز عاشورا به وقوع پيوست . در زمان امام زين العابدين اين صبغهء الهى دو چندان شد و در روزگار امامت امام باقر خط مشى توحيدى تبلور يافت . چرا كه در اوج آن عقل نيِّر با وحى منزل تلاقى پيدا كرد . در دوران پيشوايى امام صادق ونيز جزئيّات اين خط در احكام و اخلاق و آداب و مواعظ به صورتى كامل ترسيم شد . در دورهء امام كاظم اين خط رنگى سياسى يافت زيرا مسأله طرح‌ريزى انقلابى مردمى در كار بود . امّا در دوران ائمه بعدى يعنى امام رضا و سه فرزندش عليهم السلام خط مكتبى به عنوان يك نيروى سياسى و اجتماعى و نفوذ يافته در هيأت حاكمه كه در تصميم گيريها و اشراف بر حيات دينىِ جامعه نيز بى تأثير نبودند ، تجلّى پيدا كرد . دوران امام هادى ، به تجلّى قدرت خط مكتبى در تمام زمينه‌ها متمايز بود . اگر چه نظام عبّاسى همواره و بويژه در دوران متوكّل عبّاسى به