رو برخى از مناصب دولتى را به عهدهء وى گذارده بود . ايرانيان كه على رغم كنار رفتن برامكه هنوز در دستگاه دولت عبّاسى از نفوذ و قدرت برخوردار بودند به مأمون گرايش داشتند ، زيرا مادر مأمون ايرانى و دست پروردهء ايرانيان بود . اين بود كه ابرهاى طوفان‌زاى فتنه در آسمان امّت اسلام گرد آمدند و مرگ زودرس هارون در خراسان ، پيش‌از آنكه‌اوضاع كشور سروسامان يابد ، زودتر از انتظار آتش فتنه را برافروخت . همراهى نمودن و نزديك بودن مأمون با پدرش كه به اشارهء فضل بن سهل تحقيق مىيافت نقش بارزى در فتنهء ياد شده داشت . امين ، چه بسا به اشارهء برخى از فرماندهان عبّاسى خود فوراً مأمون را خلع و پسرش را به عنوان وليعهد تعيين كرد . طبيعى بود كه اين عزل و نصب از سوى مأمون ، مردود شمرده شود . خوددارى مأمون ، امين را واداشت كه برخى از فرماندهان خود را براى دستگيرى مأمون روانه‌سازد تا وى را دست‌بسته به محضرش آورند . برخى از سران سپاه مأمون ، بويژه ايرانيان ، مأمون را به سرپيچى از امين تشويق مىكردند . مأمون نيز سخنان آنان را پذيرفت و در نتيجه ميان دو برادر جنگى درگرفت كه سرانجام به خلع امين از مقام خلافت و به قدرت رسيدن مأمون انجاميد . اين جنگ ، نخستين نبرد ميان عبّاسيّان بود كه از بدترين جنگهاى داخلى مسلمانان به شمار مىآيد . اين جنگ اعتماد مردم را به نظام سياسى حاكم بر آنها متزلزل كرد و مخالفان را بر انقلاب و شورش عليه