« شنيدم كه آن‌حضرت از ابن بسترمه كه در خصوص مسأله‌اى فتوا داده بود ، ياد كرد و فرمود : اين فتوا كجا و آن « جامعه » كه املاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و به خط على عليه السلام بود كجا ؟ ! تمام حلال و حرام و حتّى ديهء جراحات در اين « جامعه » موجود است . « 1 » اين ميراث علمى ، دست به دست در ميان ائمه اهل بيت عليهم السلام مىگشت و وجود آن در نزد يكى از فرزندان امام راحل ، خود گواه آن بود كه او جانشين آن امام است . در تاريخ زندگى امام باقر مىخوانيم كه پدر بزرگوارش ، امام سجاد ، در هنگام شهادت به فرزندانش كه گردش را گرفته بودند نگريست و سپس به محمّد بن على رو كرد و فرمود : « اى محمّد ! اين صندوق را به خانه‌ات ببر . . . سپس فرمود : بدان كه اين صندوق حاوى دينار و درهم نيست بلكه آكنده از علم و دانش است » « 2 » شايد ما بپرسيم : چگونه ممكن است كه تمام احكام شريعت در كتابى محدود كه طول آن به هفتاد ذراع مىرسد ، گرد آيد ؟ شايد اين كتاب محتوى اصول و ارقام و نور علم بوده است و ائمه عليهم السلام با توجّه به آنها ، به ديگر ابواب علمى رهنمون مىشده‌اند . چنان كه پيامبر صلى الله عليه و آله به همين شيوه تمام ابواب علمى را به امير مؤمنان على آموخت . در حديثى از امام صادق آمده است كه فرمود : « رسول خدا هزار كلمه به على وصيّت كرد كه براى هر كلمه هزار

--> ( 1 ) - بحارالانوار ، ج 26 ، ص 18 . ( 2 ) - همان مأخذ ، ص 33 .