اين محمّد بن مسلم است كه سى هزار حديث از امام صادق عليه السلام حفظ است ، امّا حتّى يكى از آنها را هم نقل نمىكند ! هنگامى كه ما از اين مسائل آگاه مىشويم ، مىتوانيم به عمق فرهنگ اين مدرسهء جهان اسلامى و نيز وسعت افق پهناور آن پى ببريم . مشهور است كه روش امام جعفر صادق مطابق با جديدترين روشهاى آموزش و پرورش در جهان بوده است . حوزهء درسى آن‌حضرت ، به تربيت متخصصان اهتمام نشان مىداد . مثلًا هشام بن حكم متخصص در مباحث تئوريك بود و يا زرّاره و محمّد بن مسلم وعدّه‌اى ديگر در مسائل دينى تخصّص داشتند و جابر بن حيان متخصّص رياضيات بود و . . و . . به طورى كه وقتى كسى نزد آن‌حضرت براى علم اندوزى مىآمد ، او مىپرسيد كه خواهان آموختن كدام علم است ؟ اگر مرد پاسخ مىداد : فقه . امام او را به متخصّصان فقه راهنمايى مىكرد و اگر مىگفت : تفسير . او را به متخصّصان تفسير دلالت مىكرد و به همين ترتيب اگر مىگفت : حديث يا سيره يا رياضيات يا پزشكى يا شيمى ، آن‌حضرت وى را به برجستگان و خبرگان در اين علوم راهنمايى مىكرد و آن دانشجو به ملازمت هر كس كه خود مىخواست ، در مىآمد تا پس از مدّتى به دانشمندى توانا و برجسته در دانش دلخواه خود تبديل شود . كسانى كه به مدرسهء امام صادق عليه السلام مىآمدند ، اهل منطقه و ناحيه‌اى خاص نبودند . سرشت جهان اسلام در عصر امام صادق چنان بود كه گسترش علم و فرهنگ و معرفت را در هر خانه‌اى اقتضا مىكرد . زيرا فتوحات پى در پى مسلمانان ، دروازه‌هاى تازه‌اى از راههاى گوناگون