خبر جانشين گرداندن على توسّط پيامبر در همه‌جا پيچيد . امّا پيامبر ، كه آگاهترين كس به انديشه و نيتهاى اطرافيان خود بود ، مىدانست كه بيشترين زمينه سازى را در اين باره بايد براى كسانى انجام دهد كه پس از فتح مكّه به صفوف مسلمانان پيوسته‌اند . او مىدانست كه بيشتر آنان از على عليه السلام به بهانه‌هاى دوران جاهليّت ، طلبكار هستند ، و رهبرى آن امام را به آسانى نمىپذيرند . همچنين پيامبر صلى الله عليه و آله از توطئه‌هايى كه در كشور براى دست‌اندازى به حكومت ، پس از وى ، در جريان بود به نيكى آگاهى داشت و خوب مىدانست قريشى كه اكنون به اسلام گرويده و قصد دارد از همين دين ابزارى جديد براى حكومت بر جزيرة العرب فراهم آورد ، در مركز اين توطئه جاى دارد . از اين رو پيامبر صلى الله عليه و آله از هر فرصتى استفاده مىكرد و از جانشينى كه خداوند او را پس از وى براى رهبرى انتخاب كرده بود سخن مىگفت و اعلام مىداشت كه آن جانشين ، على است . هدف پيامبر آن بود كه دست كم اقليّت مؤمن و وفادارى كه با خدا و رسول خدا بودند دركنار امام نيز باقى بمانند و در زير پرچم رهبرى وى گرد آيند و از خط مشى سالم و پاك براى امّت نگاهبانى كنند و ميزانى براى حق و باطل و مقياسى صحيح براى حوادث آينده باشند . بدين علّت است كه مىبينيم پيامبر صلى الله عليه و آله حتّى تا واپسين دم حياتش در اين راه تلاش مىكند . بخارى در روايتى در كتاب « العرض والطلب » نقل كرده است كه : عدّه‌اى از اصحاب و از جمله عمر بن خطاب بر بالين پيامبر جمع شده بودند . پيامبر صلى الله عليه و آله به آنان فرمود : بياييد براى شما نامه‌اى