اينجا است كه در محدوده چهار چوب ولايت الهى ، زندگى و سيماى امام سجّاد عليه السلام را مورد بحث و بررسى و شناخت قرار مىدهيم . هيچ يك از پيامبران و امامان و جانشينان پرهيزكار آنان و علماى ربّانى در پى حكومت و سلطنت نرفتند و يا رهبرى جنبشهاى سياسى را ، به معنايى كه ما مىفهيم ، در دست نداشتند بلكه آنان براى پاك كردن دلهاى مردم و جوامعشان از بت‌پرستى و طاغوت تلاش مىكردند . با اين وصف ، مهم‌ترين فلسفهء زندگى آنان تحقّق اين هدف نبوده تا گفته شود آنها در تحقّق هدف با شكست رو به رو شدند ، بلكه نخستين و مهم‌ترين هدف ، آزمايش مردم بوده و آنان وحى الهى را بر مردم مىخواندند ، و به تعليم و تزكيهء ايشان همّت مىگماشتند . خداوند متعال در اين باره مىفرمايد : ( هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْامِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ) « 1 » . « او كسى است كه براى بى سوادان رسولى از خود ايشان فرستاد كه بر آنان آياتش را مىخواند و پاك مىسازدشان و كتاب و حكمت را بديشان مىآموزد اگر چه اينان پيش از اين در گمراهى آشكار بودند . » آرى ، يكى از اهداف مهم بعثت پيامبران و حركتها و قيامهاى اوصيا واولياى آنها ، آماده كردن مردم براى قيام به قسط و عدل بوده است ، نه اينكه پيامبران خود در ميان مردم به اجراى قسط و عدل بپردازند و به تعبير ديگر وكيل مردم در اجراى عدالت باشند كه اين تعبير را وحى

--> ( 1 ) - سورهء جمعه ، آيهء 2 .