زندگى به يادگار نهد ، به روز رستخيز ديوارى بلندى ميان او و آتش دوزخ باشد . 2 - نبايد يكى از ما چنين بپندارد كه عرصهء كار او با تحصيل علم و پرداختن به معرفت ، نا همسو و ناهمساز است ، زيرا علم در انحصار هيچ كس نيست و نبايد آن را نژادى و يا طبقاتى دانست . پيامبر عظيم الشأن اسلام صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « طلب دانش ، فريضه‌اى است بر هر زن و مرد مسلمان . » « 1 » 3 - اصل ديگرى نيز در كار است كه در پيگيرى پژوهش و دستيابى به پاسخهاى فراگير هر پرسشى نمايانده مىشود كه ذهن انسانها را از حركت باز مىدارد . اين پاسخ ممكن است با خواندن كتابى ديگر ، يا حاضر شدن در محفل درسى و يا گفتگو با استادى آگاه ، حاصل آيد : . . . فَسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَاتَعْلَمُونَ « 2 » . « . . . اگر نمى دانيد از اهل ذكر بپرسيد . » انتقاد در پى آنچه براى شما بسان يك پژوهشگر خوانده مىشود نوبت به نقش انتقاد مىرسد ، به ويژه در عرصهء عرفان اسلامى كه حتماً بايد نقشى داشته باشيد فعّال بدون بسنده كردن به نقشى انفعالى ، فرض زياد آن است كسى كه به اين عرصه در مىآيد به سخنان ديگران گوش مىكند تا برگزيند : الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ . . . « 3 » « آنها كه به سخن گوش مىكنند و از بهترين آنها پيروى مىكنند . . . » ، . . . وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ « 4 » « . . . و گوشهايى آگاه آن را در يابد و بفهمند » . پس گزينش در اينجا امرى واجب است و مجادله بايد به بهترين شكل صورت

--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 1 ، ص 177 ، روايت 54 . ( 2 ) - سورهء نحل ، آيهء 43 . ( 3 ) - سورهء زمر ، آيهء 18 . ( 4 ) - سورهء حاقه ، آيهء 18 .