« واى بر نمازگزارانى * كه در نماز خود سهل‌انگارى مىكنند * همان كسانى كه ريا مىكنند * و ديگران را از وسايل ضرورى زندگى منع مىنمايند . » ( . . . وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالى . . . ) « 1 » . « نماز را به جا نمىآورند مگر با كسالت . » اين در حالى است كه مؤمنان با شتاب به سوى نماز مىروند و براى انجام آن كوشش دارند امّا منافقان ، نماز را بجا نمىآورند مگر با حالت كسالت و تنبلى . از همين رو نماز ، معيار شناخت مؤمن از منافق و ملاك شناخت درجات مؤمنين است . در حديث منقول از هارون بن خارجه آمده است كه : براى امام صادق عليه السلام مردى از اصحاب خود را نام بردم و او را ستودم . امام عليه السلام به من فرمود : كيف كانت صلاته ؟ « 2 » . « نماز او چگونه است ؟ » امّا نماز مشركان و نيايش آنان در خانهء خدا ، سوت زدن و كف زدن است . خداوند دربارهء آنها مىفرمايد : ( وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمْ عِندَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكَاءً وَتَصْدِيَةً ) « 3 » . « نمازشان نزد خانهء خدا چيزى جز سوت كشيدن و كف زدن نبود . » عيّاشى از امام صادق عليه السلام در تفسير اين آيه و معناى « مكاءً و تصدية » نقل مىكند كه امام فرمود : التصفير والتصفيق « 4 » . « سوت كشيدن و كف زدن » .

--> ( 1 ) - سورهء نساء ، آيهء 142 . ( 2 ) - وسائل الشيعه ، ج 3 ، ص 21 . ( 3 ) - سورهء انفال ، آيهء 35 . ( 4 ) - تفسير الميزان ، ج 9 ، ص 86 .