را بطور معمول انجام دهيد زيرا نماز وظيفهء ثابت و معيّنى براى مؤمنان است . » در حديث هم آمده است كه همراه امير المؤمنين عليه السلام در جنگ صفّين ، نمازهاى ظهر و عصر و مغرب و عشا از مردم فوت شد و حضرت به آنان دستور داد كه پياده و سواره ، تكبير بگويند ، « لا الهَ الَّا اللَّه وَسُبْحانَ اللَّهِ » بگويند و آنان هم‌چنين كردند زيرا نماز در هيچ حالتى ترك نمىشود و يك وظيفهء ثابت و معيّنى براى مؤمنان است و حتّى در حالت جنگ هم كه سخت‌ترين حالات است ترك نمىشود . اين مسأله را از اين سخن خداوند الهام مىگيريم كه مىفرمايد : ( وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَن يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنَّ الْكَافِرِينَ كَانُوا لَكُمْ عَدُوا مُبِيناً ) « 1 » . « هنگامى كه سفر مىكنيد ، گناهى بر شما نيست كه نماز را كوتاه كنيد اگر از فتنه و خطر كافران بترسيد ؛ زيرا كافران ، براى شما دشمن آشكارى هستند . » بدين ترتيب واجب است كه در حال ترس ، نماز ، كوتاه ( قصر ) شود ، امّا همچنان وجوب آن بر انسان باقى است زيرا يك حكم ثابت و تغييرناپذير است . هم‌چنين در حديث منقول از امام صادق عليه السلام در تفسير آيه ياده شده آمده است : « كتاب موقوت به معناى كتاب ثابت ( حكم ثابت ) است امّا اينكه اندكى شتاب كنى يا اندكى به تأخير اندازى ، ضررى به نمازت ندارد تا زمانى كه نماز را ضايع نكرده باشى ، زيرا خداوند مىفرمايد : ( أَضَاعُوا الصَّلَاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيّاً ) . « نماز را تباه كردند و از شهوات پيروى نمودند ، پس به زودى گمراهى خود را

--> ( 1 ) - سورهء نساء ، آيهء 101 .